Beschrijvingen van de aangrenzende natuurterreinen

Lonnekerberg
Aan de oostkant van het vliegveld ligt de Lonnekerberg. Deze stuwwal uit de voorlaatste ijstijd (200.000 jaar geleden) steekt op zijn hoogste punt 25 meter boven het vliegveld uit. Op de stuwwal ligt ons natuurterrein Lonnekerberg (149 ha). Behalve het natuurterrein van Landschap Overijssel liggen hier ook nog particuliere bos-, landbouw en natuurpercelen. De stuwwal bestaat uit zand-, grind- en kleilagen. Regenwater dat op de berg valt zakt in de bodem weg en vormt in de loop van de tijd een groot waterlichaam. Als het water op een stugge kleilaag stuit kan het niet verder zakken en zal het horizontaal gaan stromen. Zo kunnen bronnen ontstaan. Deze komen op de Lonnekerberg vooral voor aan de zuidzijde en de noordwestzijde. In de 20e eeuw is de heide die hier vanouds voorkwam veranderd in aangeplant bos. Om de grond hiervoor geschikt te maken zijn er talloze greppels en rabatten aangelegd. Landschap Overijssel bereidt momenteel samen met waterschap Regge en Dinkel een project voor om de greppels af te dammen. Hierdoor wordt de natuurlijke sponswerking van de berg hersteld en kunnen de bronnen weer beter gaan stromen. 

’t Holthuis
Aan de noordoostzijde van het vliegveld ligt het landgoed ’t Holthuis. Sinds begin jaren ’80 is het een natuurterrein van Landschap Overijssel. Het is 105 ha groot. Kort voor de aankoop had Defensie nog een deel van het landgoed gekocht om het vliegveld te kunnen uitbreiden. Hierbij werden natte, kwelrijke hooilanden aan de zuidkant van het landgoed doorsneden en door diepe sloten op het vliegveldterrein aangetast. Over het landgoed stroomt de natuurlijke Jufferbeek, die vanaf de Lonnekerberg komt via een zeer smalle ecologische verbinding - typerend de ‘flessenhals’ genoemd. Het landgoed bestaat uit een fraaie afwisseling van cultuurgronden en prachtige eikenbossen. De beek is een voorbeeld van een natuurlijk meanderende waterloop met hoge waterstanden. In de beek wordt in samenwerking met de Universiteit van Wageningen een project uitgevoerd om de hoeveelheid organische materiaal te vergroten om zo de leefomgeving van allerlei waterorganismen te verbeteren. 

De Wildernis
Ten westen van het vliegveld is het natuurterrein De Wildernis gelegen. Het is een nieuwe gevormd landgoed (123 ha) dat bestaat uit terreinen die Landschap Overijssel verwierf van verschillende eigenaren. Het vormt een noord-zuid gelegen complex van bossen, heidevelden en voormalige cultuurgronden aan de westzijde van de Weerselose weg. Het gebied wordt doorsneden door een aantal beken die vanaf de Lonnekerberg komen. Aan de noordzijde ligt het Hartjesbos, met prachtige heideveldjes en met houtwallen omgeven hooimaten. Deze cultuurhistorische relicten werden vroeger bevloeid met beekwater om de vruchtbaarheid van de bodem te vergroten. Dit soort vloeiweiden komen in het natuurterrein ook op andere plaatsen voor. Een historische ecologisch onderzoek heeft uitgewezen dat ze enige eeuwen oud kunnen zijn. Dit deel van De Wildernis is door het rijk aangewezen als Natura 2000-gebied, te beschouwen als de ‘topnatuur’ van Nederland. Vanwege het natuurbelang valt dit gebied onder de Europese regelgeving van de Habitatrichtlijn.
Aan de zuidzijde van het natuurterrein ligt het Sterrebos met een monumentaal lanenpatroon. Dit deel van De Wildernis grenst aan het landgoed Hof Espelo. Het ligt ingeklemd tussen twee beken, de Leutinkbeek en de Kleine Haverriet. Beide beken ontspringen in het cultuurlandschap van Lonneker. 

Lonnekermeer
Ten westen van De Wildernis ligt het landgoed Lonnekermeer. In zijn huidige verschijningsvorm is het tamelijk jong, namelijk begin 20e eeuw. Toen werden hier twee grote plassen gegraven om aan zand te komen, dat nodig was om het spoorwegemplacement van Hengelo op te hogen. In het landgoed dat hierdoor ontstond verrees een luxe villa, waar de familie Stork ging wonen. In dezelfde tijd werden ook een boswachterswoning en een boerderij gebouwd. Het gehele ensemble van deze buitenplaats is nog steeds aanwezig. Sinds 2001 is het landgoed van 90 ha een natuurterrein van Landschap Overijssel. Over het landgoed stroomt de Blankenbellingsbeek naar Hengelo. De beek stroomde sinds het graven van de plassen door de meren, maar is in de jaren ’80 verduikerd in verband met de slechte waterkwaliteit. Beekherstel door aankoppeling van de beek op de Lonnekerberg kan de waterkwaliteit weer doen verbeteren, waardoor de verduikering ongedaan gemaakt kan worden. Het landgoed Lonnekermeer is Natura 2000-gebied vanwege de natuurwaarden van de plassen en van de natte heide en schraalgraslanden in het oosten van het landgoed. Dit predicaat geeft aan dat de natuur van het landgoed gerekend moet worden tot de Nederlandse topnatuur, waarop Europese regels van kracht zijn. 

Hof Espelo
Hof Espelo (152 ha) ligt buiten de directe invloedssfeer van het vliegveld. Het is een zeer oud landgoed, dat al in 1215 wordt genoemd in een bul van paus Innocentius III. Het bleef lang een kapittelgoed van de Sint Pieter in Utrecht. Over het landgoed stromen twee beken, de Eschbeek en de Kleine Haverriet. Beide beken ontspringen in het cultuurlandschap van de buurtschap Lonneker. Langs de Eschbeek staat het Koetshuis, dat dienst doet als natuurinformatiecentrum. Het landgoed bestaat uit een stelsel van lanen waarbinnen bossen en landbouwgronden elkaar afwisselen. Het is een fraai wandelgebied, dat in trek is bij de bewoners uit de aangrenzende Enschedese woonwijken. Aan de zuidzijde is de oude heide bewaard gebleven. In de Tweede Wereldoorlog strekte het vliegveld zich uit tot op Hof Espelo. Relicten van oude rolbanen en overige voorzieningen zijn voor de goede beschouwer nog zichtbaar.