Toespraak van Henk Hengeveld, directeur Landschap Overijssel

In 2008 werd ik uitgenodigd door de gemeente Ommen om in dit restaurant op de Lemelerberg een presentatie te geven over onze toekomstvisie op de Lemelerberg. Die bijeenkomst was een onderdeel van een toekomstproject van de gemeente Ommen. Ik vertelde over onze plannen om de heide uit te breiden en de Leeuw te restaureren. Twee daarbij ook aanwezige leden van het OOG, het Ommer Overlegorgaan Gehandicaptenbeleid spraken mij vriendelijk doch kritisch aan over de meestal slechte toegankelijkheid van de natuur voor gehandicapten, bijvoorbeeld de Lemelerberg.

Eyeopener

Ik moest bekennen dat ik over dat onderwerp weinig nadacht. Deze bijeenkomst was voor mij direct aanleiding om een project rolstoelpad te starten. Wij wilden dat graag combineren met het al voorgenomen project restauratie Leeuw. In overleg met het OOG hebben we een plan gemaakt en zijn op zoek gegaan naar geld.

Bijdrages

Wij zijn dankbaar voor de bijdragen die wij gekregen hebben. Onder andere van het Prins Bernard Cultuurfonds. Het budget is nog niet helemaal gedekt, maar Landschap Overijssel gaat het project in 2010 uitvoeren en afronden. Ook als wij het restant bedrag nog met vele kwartjes moeten aanvullen.

Dus heel hartelijk dank.

Geschiedenis van Leeuw en Park 1813

De Leeuw en het Park 1813 zijn aangelegd door de Oranjebond van Orde. Ik citeer uit Wikipedia:
De Oranjebond van Orde was een in 1893 in Utrecht opgerichte anti-socialistische organisatie met als doel armoede bestrijding.

Net als de Maatschappij van Weldadigheid trachtte de bond armoede te bestrijden door verpauperde fabrieksarbeiders uit de steden te laten werken in ontginningsgebieden in Nederland. De bond wist verschillende gebieden in Nederland te verwerven, ondermeer op de Lemelerberg. De Kwartguldenvereniging voor Heideontginning was een steunorganisatie van vrouwen voor de Oranjebond van Orde.

Het Park 1813 is vanaf 1913 hier aangelegd als herinnering aan de bevrijding van Nederland van het napoleontische Frankrijk. In 1916 berichtte de NRC dat "een ieder voor fl. 10 een boom kon planten in het Park 1813 en die noemen naar een geschiedkundig persoon, naar een gestorven familielid of naar zichzelven."

In 1913 werd ook een monument ter herinnering aan de onafhankelijkheid aangelegd, in de vorm van een liggende leeuw. In 1934 werd dit monument vervangen door de huidige zittende leeuw op een zuil. Het oude monument was verweerd en vernield. De stichter van de Oranjebond van Orde - jonkheer Johan Hora Siccama van de Harkstede - had bij zijn overlijden een geldbedrag nagelaten voor de restauratie. Het nieuwe monument werd gemaakt door de beeldhouder Gijs Jacobs van den Hof.

Bij de opheffing van de Bond van Orde nam de Nederlandse Heidemaatschappij al de bezittingen over. In 2001 droeg een dochterbedrijf van Arcadis - de opvolger van de Heidemaatschappij - het Park 1813 over aan Landschap Overijssel.

Henk Hengeveld, directeur Landschap Overijssel