Dal van de Mosbeek 8 km

Noord Twente

Wandelen
8 km

Deze wandeling voert u door eeuwenoud cultuurlandschap, doorsneden door kristalheldere stroompjes en oude bossen. Houtwallen, watermolens, essen en bronweidjes vergezellen u in dit wonderschone glooiende landschap van Het Dal van de Mosbeek.

Toegankelijkheid

Het gebied is heuvelachtig en de wandeling loopt grotendeels over onverharde paden

Startpunt

U kunt parkeren in het dorp Vasse bij Hotel Restaurant Tante Sien

Highlights op deze route:

  • Tante Sien

  • 1

    Hezinger Esch

    Het weidse land op de essen

    Van de bossen naar de essen. Aan de rechterkant, weggezakt in het landschap, ligt het natuurgebied de Hazelbekke. Het regenwater dat op de essen valt stroomt ondergronds af richting de Hazelbekke en komt daar aan de oppervlakte. In de verte kunt u het bronbos van het natuurgebied de Hazelbekke zien.

    Een bronbos vind je zoals de naam al zegt rond de bovenlopen en het samenstromingsgebied van een beek. In dit geval de Hazelbekke. De bodem is altijd nat. De essen die hier groeien zijn jong en hebben maar een geringe stamdoorsnede. Door de natte en slappe bodem waaien de bomen snel om.

    Daardoor vindt er continue verjonging plaats van het essenbos. Het voortbestaan van dit bos wordt in hoge mate bepaald door de stroming van het heldere en zuivere bronwater. Ree, vos, konijn, steenmarter en das voelen zich hier prima thuis.

  • 2

    Pauzeplek Scouting Vasse

    Pauzeplek Scouting Vasse

    Hier kunt u even uitblazen en een heerlijke pannenkoek, baklever en glühwein kopen van de scoutinggroep Vasse e.o.

  • 3

    Reuterij

    Reuterij

    Dit brongebiedje, de reuterij, was vroeger in gebruik bij de reut'nboer. Op de reuterij legde hij bundels geoogst vlas in het bronwater in de week, waardoor het kon roten of reuten: vlasstengels werden blootgesteld aan water zodat de vezels vrijkomen waar linnen van wordt gemaakt.

    Smoddeboer

    Daarna kon het vlas worden gebraakt, gewreven en gehekeld. De hekel is een kam die houtachtige resten verwijdert. Als het vlas tot grof linnen was geweven, moest dat nog 'smod' worden gemaakt. De 'smoddeboer' legde de stof in een kuil water onder elzenhout. Daardoor kreeg het een gelige kleur.

    Houtwal

    Links van het weiland is een oude slingerende houtwal met aan de voet een smalle beek die richting de Mosbeek stroomt. Voor veel dieren betekent dit een veilige route. Voor kikkers, padden en salamanders functioneert de houtwal met beek als een goede verblijfplaats vlakbij de voortplantingsvijver.

  • 4

    Molen van Frans

    De watermolen van Frans

    In 1711 is de watermolen van Frans gebouwd als papiermolen. De onderslagmolen klopte (of sloeg) met hamers tot 1870 lompen en linnen tot pulp. Van de vezelpap werd papier gemaakt. Met de hand werden vellen papier geschept en op de droogzolder gedroogd. 


    Opa Frans

    In 1870 werd de molen verkocht aan boer Bernard Frans, ook wel opa Frans genoemd, die er de eerste honderd jaar geen papier meer mocht maken. Hij verbouwde de molen tot korenmolen. Om het rendement van de molen te vergroten werd de molen tot bovenslagmolen verbouwd en is de molenkolk aangelegd.

    Bakker

    In 1911 werd de molen uitgebreid met een bakkerij. De kleinzoon van Opa, Gerrit Frans, buitte de aandrijvende kracht van de molen ten volle uit. Hij liet er een slijpsteen, een cirkelzaag, een gierpomp, een jakobsladder, een dorsmachine, een deegmachine en de wasmachine van zijn vrouw op draaien.

    Automatische wiegenschudder

    Hoewel het een prachtig verhaal is, liet hij er de wieg van zijn kind niet op schommelen, vertelt zijn schoondochter. Gerrit zei ooit dat ook dit te realiseren was en dat praatje is blijven hangen. Gerrit kon het onderhoud niet meer aan en verkocht de molen in 1962 aan Landschap Overijssel.

    Oogstdag

    De molen is gerestaureerd en elke derde zondag van de maand zijn er maaldemonstraties. Regelmatig vinden er leuke activiteiten voor jong en oud bij de molen plaats zoals in de zomer de oogstdag, waar je van dichtbij mee kan maken hoe de rogge geoogst, gedorst en gemalen wordt. Een gezellig feest!

  • 5

    Pauzeplek Molen van Frans

    Chocolademelk en wat lekkers

    Hier kun je je consumptiebon inleveren voor wat lekkers en een kop warme chocolademelk.

  • 6

    Watermolen Bels

    Bels

    De in 1725 gebouwde watermolen is één van de drie papiermolens die toen langs de Mosbeek stonden. Hij dankt zijn huidige naam aan Jannes Bels. Deze was paardenhandelaar in Vasse en werd in 1916 eigenaar.

    Toerisme

    Tegenwoordig kun je bij Bels lekker eten en drinken in het restaurant (de vroegere papiermolen). Bij mooi weer kun je genieten van het terras aan de molenkolk.

    In een bijgebouw is een tentoonstelling over Overijsselse molens. ´IJs en Es´, het bezoekerscentrum van Landschap Overijssel vertelt het verhaal van het ontstaan van het Dal van de Mosbeek.

    Cichoreimolen

    Aan de rechteroever van de Mosbeek werd een nieuw molengebouw gebouwd, tegenover de bestaande papiermolen, om cichorei te malen. Dit maalsel werd gedroogd en gebrand (zie foto). Sinds de 19e eeuw wordt van de gemalen en gebrande wortels van cichorei een cafeïnevrije drank gemaakt.

    Deze cichoreikoffie of peekoffie was in Nederland populair geworden als koffie voor de ‘gewone man’. In oorlogs- en crisisjaren, vooral 1940-1945, werd deze surrogaatkoffie bij gebrek aan echte op grote schaal gedronken, waarbij echter de opwekkende werking van de cafeïne ontbrak.

    Ook werd vaak een beetje 'peekoffie' aan echte koffie toegevoegd als smaakversterker (cichorei van Buisman).

    Openstelling: dagelijks

  • 7

    Bezoekerscentrum 'IJs en Es'

    IJs en Es

    Het onbemande bezoekerscentrum van Landschap Overijssel dat in juni 2014 geopend is. Het bezoekerscentrum vertelt op beeldende wijze het verhaal van de ontstaansgeschiedenis van het Dal van de Mosbeek. 


    IJstijd

    Tijdens de voorlaatste ijstijd werd de noordelijke helft van Nederland bedekt met landijs. Het ijs kwam in de vorm van gletsjertongen ons land binnen vanuit het noorden. De gletsjers schoven als een bulldozer allerlei materialen voor zich uit en en stuwden het op naar voren en opzij: de stuwwal.

    Kracht

    De vorm van het bezoekerscentrum beeld de kracht van het ijs uit. Binnen krijgt u informatie over het ontstaan en de vroege bewoning van het gebied waar vele prehistorische vondsten zijn gedaan.

  • 8

    Bekkenscheid

    Bekkenscheid

    'Bekkenscheid' is een Twents woord voor het scheiden van beken. Bij het Bekkenscheid vindt u een fraai staaltje van bevloeiingstechniek. In de negentiende eeuw werd hier een kunstmatige beek gegraven die de droge delen van de marke Mander van water moest voorzien.

  • 9

    Kruidentuin

    't Kruudnhöfke

    Achter de kerk in Vasse bevindt zich in de tuin van een voormalig nonnenklooster een kruidentuin. Deze tuin, ’t Kruudnhöfke genaamd, is zo’n 600 m² groot. De Natuurwerkgroep Vasse, een onderdeel van de stichting Historische Kring Vasse, Mander, Hezingen, beheert deze tuin en verzorgt er excursies.

    De kruidenperken bevatten zo’n 150 soorten planten; kruiden, die geneeskrachtig zijn, lekker ruiken, of goed in de keuken te gebruiken zijn. Verder staan er allerlei sierplanten, verfplanten en oude rozen. De diverse soorten zijn voorzien van bordjes met de wetenschappelijke en Nederlandse namen.

  • 10

    HH Joseph en Pancratiuskerk

    De kerk

    Vanaf 1803 heeft Vasse een eigen parochie. In 1860 startte de bouw van de HH Joseph en Pancratiuskerk. Toen de haan op 68 m hoogte werd het kerkbestuur getrakteerd op 2 hammen, een halve ton bier en brood met boter. U kunt de kerk en de kerststal tijdens de kerstwandeling bewonderden.

  • Tante Sien

    Bedankt voor uw bezoek

    Wilt u Landschap Overijssel helpen wordt dan donateur of geef eenmalig een bedrag van 2,50 EURO.

    Word donateur

    Na het indrukken van deze knop zal gevraagd worden om uw naam en e-mailadres. Als dit correct is ingevuld ontvangt u van ons per e-mail een volledig aanmeldingsformulier.

    Werking eenmalige bijdrage:

    1. Na het drukken op deze knop wordt uw SMS-app geopend 2. Druk nu op verzenden 3. Uw bijdrage van 2,50 euro wordt van uw beltegoed of abonnement betaald 4. Na het verzenden komt u weer terug in de route-app. 5. Als succesvol ontvangt u een bevestigings-SMS.

    U kunt ook contact opnemen met Landschap Overijssel: info@landschapoverijssel.nl 0529-401731 of bezoek onze website

    Website Landschap Overijssel
Colofon: Deze route is de kerstwandeling van Landschap Overijssel 2015
Deel deze pagina