De luchtoorlog boven Dalfsen

Vechtdal / Reestdal

Fietsen
59 km

Ga tijdens deze fietstocht langs alle plaatsen in de gemeente Dalfsen, waar tijdens de tweede wereldoorlog een oorlogsvliegtuig aan de grond kwam.

Toegankelijkheid

Van april tot en met oktober kunt u gebruik maken van een gratis veer (7:00 en 22:00). Daarbuiten dient u de route te volgen via de doorsteek.

Startpunt

Het startpunt is de parkeerplaats van station Dalfsen. Stationsweg 2 Dalfsen.

Highlights op deze route:

  • Parkeerplaats Station Dalfsen

    Dit punt is goed bereikbaar met de auto, die hier tevens geparkeerd kan worden. Ook is deze plaats natuurlijk goed bereikbaar met het openbaar vervoer.

  • 1

    Crashlocatie Bf 109

    De Messerschmitt Bf 109

    Op zondag 30 januari 1944 vond er een grote luchtslag plaats boven het oosten van Nederland. Duitse jachtvliegtuigen probeerden de Amerikaanse bommenwerpers op weg naar Duitsland te onderscheppen en neer te schieten. in amper 2 uur tijd gingen maar liefst 23 vliegtuigen van het type Bf 109 verloren.

    In de gemeente Dalfsen kwam rond 13:30 één van de Bf 109's neer. Door de grote snelheid waarmee het toestel neerkwam en het feit dat er geen parachute is waargenomen, is het zeer waarschijnlijk dat de vlieger zich nog in het wrak bevind.

    In mei 2020 zou dit toestel geborgen worden, maar door de maatregelen rond de corona crisis moest deze berging uitgesteld worden. Tot die tijd is niet exact bekend welk toestel hier neerkwam en welke vlieger hier zijn einde vond.

  • Café Kappers

    Bij deze locatie kunt weer even opladen.

    http://www.kappers-horeca.nl/
  • 2

    Crashlocatie Fw 190 Zwarte 12

    De Focke-Wulf 190 Schwarze 12

    Op nieuwjaarsochtend 1945 stegen ongeveer 930 Duitse jachtvliegtuigen op voor de laatste massale luchtaanval van de Luftwaffe tijdens de tweede wereldoorlog. Tijdens de tweede aanval op het vliegveld van Evere bij Brussel, werd het toestel van Uffz. Norbert Risky geraakte door luchtafweergesut.

    Het glas van de cockpit werd besmeurd met olie waarna Risky direct koers zette naar het vliegveld bij Nordhorn. Risky wist het toestel niet in de lucht te houden en kwam neer aan de Bosrandweg. Uiteindelijk gaan bijna 500 geallieerde toestellen verloren tegen bijna 300 Duitse toestellen.

    Nieuwsbericht Bodenplatte
  • 3

    Crashlocatie Wellington Z1212

    De Wellington Z1212

    Tegen middernacht, op donderdag 27 augustus 1942, heeft Sgt. Munckton zich ontdaan van zijn parachute, als hij kijkt naar een vlammenzee. Hij is kort daarvoor aan de dood ontsnapt door net op tijd uit de Wellington bommenwerper te springen, die enkele honderden meters verderop in vlammen opgaat.

    Snel gaat hij op zoek naar F/S Viney, de piloot van de Wellington. Munckton is ervan overtuigd dat hij kort na hem uit het toestel zou zijn gesprongen. Munckton kan Viney niet vinden en omdat er steeds meer mensen op de brand afkomen, besluit Munckton op zoek te gaan naar een plaats om te schuilen.

    Munckton liep richting Zwolle en werd de volgende dag gevonden door een politieagent. Munckton kon niet verborgen worden er werd overgedragen aan de Duitsers. Achteraf hoorde hij dat de andere vier bemanningsleden omgekomen waren tijdens de crash. Het verhaal van Munckton is vastgelegd in een boek.

    Artikel Dalfsennet juni 2016
  • 4

    Noodlanding Typhoon RB204

    De Typhoon RB204

    Tijdens een aanval op de brug over de 'Beneden Regge' tussen Ommen en Lemele, werd de Typhoon van de Canadese gevechtspiloot F/Lt. Côté zwaar beschadigd door Duits afweergeschut. Côté wist een veilige plaats te vinden om zijn toestel aan de grond te zetten.

    De Hawker Typhoon is in het laatste jaar van de oorlog zeer succesvol ingezet als jager/bommenwerper. Het toestel kon worden uitgerust met 8 stuks 60 pond raketten of 2 stuks 1000 pond bommen. Daarnaast werd het toestel uitgerust met 4 stuks 20mm boordkanonnen.

    Rond D-day heeft de Typhoon grote successen geboekt, maar ook in de gemeente Dalfsen hebben typhoons vele aanvallen uitgevoerd op schepen, treinen, bruggen, etc.

  • 5

    Crashlocatie P-47D 42-8626

    De P-47 Thunderbolt 42-8626

    Op 13 november 1943 probeerde de Amerikaanse gevechtspiloot 2e Luitenant John Lanphier rond 12:30 een noodlanding te maken met zijn P-47 Thunderbolt. De noodlanding mislukte en 2e Luitenant Lanphier sneuvelde.

    Lanphier's lichaam werd direct geborgen en overgebracht naar de algemene begraafplaats in Dalfsen. Zijn lichaam werd in de jaren '50 verplaatst naar de Amerikaanse begraafplaats in Margraten en tenslotte vond hij in Painesville Ohio in de VS zijn laatste rustplaats.

  • Grand Café Reimink

    Bij deze locatie kunt weer even opladen. Op de plek van de oversteek, tussen Reimink en Cafetaria Zwakenberg, lag in de oorlog een ophaalbrug. Vlak voor de bevrijding is deze brug opgeblazen. Tijdens de bevrijding is er rond deze brug gevochten door Canadese en Duitse militairen en werd het woonhuis van de familie Ellenbroek in de as gelegd.

    http://www.reimink.com/
  • 6

    Crashlocatie Lancaster ED783

    De Lancaster ED783

    in de vroege ochtend van 1 mei 1943 ontplofte op enkele kilometers hoogte de Avro Lancaster ED783. Tijdens deze ontploffing werd de voltallige bemanning uit het toestel geslingerd. Geen van de bemanningsleden overleefde deze crash.

    In de 'Rondom Dalfsen' nummer 92 (Blz. 12 t/m 16) werd in april 2018 een uitgebreid artikel gepubliceerd over deze crash.

    Rondom Dalfsen 92
  • 7

    Crashlocatie Bf 110 140024

    De Bf 110 140024

    In de nacht van 26 juli 1944 stortte hier langs de Vlierhoekweg, een Duitse nachtjager van het model Messerschmitt Bf 110 neer. Volgens verslagen van de Luchtbeschermingsdienst, zouden de piloot en boordschutter van het toestel onder meer verwondingen aan hun hoofd hebben opgelopen.

    De beide gewonden zouden voor behandeling naar het ziekenhuis in Zwolle zijn gebracht. Tussen de resten van het vliegtuig, dat in 4 delen uit elkaar lag, werd het levenloze lichaam van de radiotelegrafist aangetroffen. Hij rust op de Duitse militaire begraafplaats in Ysselsteyn.

  • 8

    Crashlocatie Spitfire PT549

    De Spitfire PT549

    Tijdens een gewapende verkenning verongelukte de Belgische gevechtspiloot Léon A.M.J.G. van de Werve de Vorsselaer met zijn spitfire in het weiland rechts van de oprijlaan van Huize Hessum.

    Léon was aan het begin van de oorlog student aan de universiteit en besliste om met enkele vrienden te vertrekken naar Engeland. Ze kwamen terecht in Montpellier, waar hij zich aanmeldde als oorlogsvrijwilliger. Hij moest echter terugkeren naar België maar in augustus 1941 keerde hij terug.

    Via Frankrijk en de Spaanse gevangenis van Miranda, kwam hij op Kerstmis 1941 toch in Gibraltar terecht en kon daar naar Engeland inschepen. Hij werd opgenomen bij de RAF en na zijn opleiding in Engeland en Canada werd hij ingedeeld bij het 349 Squadron.

  • 9

    Crashlocatie B-24H 42-95138

    De B-24 Liberator 42-95138

    Op 11 september 1944 crashte op deze locatie de B-24 Liberator 42-95138. Komende vanuit noord-oostelijke richting, brak boven de oude mars een vleugel af.

    Het toestel smakte in het weiland achter het informatiepaneel aan de grond waarna één van de motoren over de weg rolde en aan de overkant van de weg in de boomgaard tot stilstand kwam.

    In Rondom Dalfsen nummer 67 is in april 2010 een artikel gepubliceerd over de gebeurtenissen rond de crash.

    Rondom Dalfsen 67
  • 10

    Crashlocatie B-24H 42-52332

    De B-24 Liberator 42-52332

    Op 15 maart 1944 ontplofte de B-24 42-52332, hoog in de lucht boven Den Hulst. De wrakstukken van het toestel kwamen aan beide kanten van de Dedemsvaart neer. In het weiland waarover u uitkijkt als u voor het informatiepaneel staat, kwam ook een deel van het toestel neer.

    In het boek "de jaren 1940 - 1945 in Nieuwleusen" is een uitgebreider verhaal gepubliceerd rond de gebeurtenissen die dag. Voor meer informatie kan contact opgenomen worden met de Historische vereniging van Nieuwleusen.

    https://www.palthehof.nl/
  • Grand Café de Viersprong

    Bij deze locatie kunt weer even opladen.

    https://www.grandcafedeviersprong.nl/
  • 11

    Crashlocatie Lancaster JA907

    De Lancaster JA907

    Net ten noorden van de kom van Oudleusen crashte op 20 oktober 1943 een Avro Lancaster.

    De crash van de Lancaster had veel impact op Oudleusen, maar zeker ook bij de families van de zes gesneuvelde vliegers kwam het verlies hard aan. In 2018 werd door Café Noir videoproducties een documentaire gemaakt over de JA907 en het verhaal van de zoon van F/Sgt. Jolliffe DFM.

    Lancaster JA907

    In april 2006 verscheen in de Rondom Dalfsen nummer 55 een artikel over F/Sgt. Jolliffe DFM en de gebeurtenissen rond de crash.

    Rondom Dalfsen 55
  • Eetcafé Mansier

    Bij deze locatie kunt u weer even opladen.

    https://www.mansier.nl/
  • 12

    Crashlocatie Lancaster ME700

    De Lancaster ME700.

    Aan de overkant van de weg crashte op 23 september 1944, in de nadagen van de slag om Arnhem, een Avro Lancaster.

    Van dit toestel zijn ook onderdelen bewaard gebleven. Vele van deze onderdelen zijn opgenomen in de collectie van de Historische Kring Dalfsen, waaronder een seinpistool, een ontsnappingsbijl, maar ook het uniform van de piloot P/O Oliver Korpela.

    In oktober 2013 mochten wij zelfs het logboek van de gesneuvelde navigator F/Sgt. Eric Tunnell toevoegen aan onze collectie. Teunis Schuurman 'PATS' uit Vollenhove, had dit Flying Log Book mogen ontvangen van de nabestaanden van F/Sgt. Tunnell.

    In 'Rondom Dalfsen' nummer 43 is in april 2002 een artikel gepubliceerd over de piloot van dit toestel en de gebeurtenissen rond de crash.

    Rondom Dalfsen nummer 43
  • 13

    Begraafplaats Dalfsen

    De graven van de vliegers.

    Op de begraafplaats aan de Ruitenborghstraat in Dalfsen, herdenken wij elk jaar op 4 mei de oorlogsslachtoffers. Bij de graven van de 14 Britse, 5 Australische en 3 Canadese vliegers, worden tijdens die herdenking bloemen gelegd. Betreed u de begraafplaats waardig.

    4 aparte graven.

    Aan de rechterkant van de rij met grafstenen, staan vier graven apart van de rest. Tot begin jaren '50, lagen tussen deze graven nog twee Amerikaanse vliegers begraven. Deze zijn overgebracht naar de begraafplaats bij Margraten in Limburg. Eén van hen is later zelfs teruggebracht naar de VS.

  • Brasserie De Zeven Deugden

    Bij deze locatie kunt u weer even opladen. Op 13 april 1945, staken Canadese militairen de vecht over met behulp van lokale schippers. Kort daarvoor was de brug over de rivier de Vecht opgeblazen door terugtrekkende Duitse militairen.

    https://www.dezevendeugden.nl/
  • Station Dalfsen

    Einde van de route.

    Bedankt dat u deze route heeft gevolgd. De Historische Kring Dalfsen hoopt u een beeld te hebben gegeven van de jonge mannen die vochten voor onze vrijheid. Een aantal van hen betaalde de ultieme prijs. Mannen die ooit verre vreemden voor ons waren, zijn onderdeel geworden van onze gemeenschap.

    Mocht u meer informatie willen over de luchtoorlog boven Dalfsen, of andere gebeurtenissen tijdens de oorlogsjaren in de gemeente Dalfsen neem dan contact op met de Historische Kring Dalfsen.

    Historische Kring Dalfsen

    Het realiseren van de informatiepanelen, in het kader van 75 jaar vrijheid in 2020, was alleen mogelijk door de hulp van velen. De werkgroep documentatie 1939-1945 van de Historische Kring Dalfsen heeft het plan in 2017 al opgevat, maar pas in 2019 konden de financiële middelen gevonden worden.

    Door de financiële steun van de gemeente, kon dit plan in samenwerking met hen gerealiseerd worden.

    Speciale dank zijn wij verschuldigd aan: (HKD) Jan Sibelt, Henk Makkinga, Jasper Brinksma, Stefan Hendriks, (NVV) Joke Bos (Gem. Dalfsen) Marieke Remmelink, Mathilde Korterink, (illustraties) Ronnie Olsthoorn, James Bentley, Gaëtan Marie, Chris Sandham-Bailey, Teunis Schuurman "PATS" en John Manrho.

    Wij willen u er nog op wijzen dat alle informatiepanelen geplaatst zijn op openbare locaties. De locaties waar de toestellen daadwerkelijk zijn neergekomen, zijn allemaal privé terrein en zijn op grond van artikel 461 niet toegankelijk voor onbevoegden. Daarnaast is het zoeken naar resten strafbaar.

Colofon: Werkgroep Doc. '39-'45 van de Historische Kring Dalfsen.
Deel deze pagina