Haaksbergen WO II

Zuid Twente

Fietsen
58 km

Route langs WO II-gedenkplekken rond Haaksbergen. Met deze route wil de maker allen aan wie wij onze vrijheid danken, eren. Zie ook de publicaties: 'Onder de Vliegroute' (H. Brummelman) en 'Dorp in de mediene' (R. Geritz-Koster), in te zien bij het Historisch Centrum Haaksbergen.

Toegankelijkheid

Route over zowel (on)verharde (bos-)fietspaden als asfaltwegen; volgt grotendeels fietsknooppunten. Zie ook: www.stichtingrijwielpadenhaaksbergen.nl

Startpunt

Startpunt: Stationsstraat 3, 7481 JA Haaksbergen. Parkeren aan de Parallelweg aan de andere kant van het spoor. Daarnaast kan men parkeren en starten bij alle horeca gelegenheden in de route. Hier kan men een route downloaden en fietsen zonder telefoon: https://docs.google.com/viewer?a=v&pid=sites&srcid=ZGVmYXVsdGRvbWFpbnx2YWFuaG9sZGtlaXplcnN8Z3g6NGNmZjBkNWQ2ZmIxYWFjYQ

Highlights op deze route:

  • 1

    Museum Buurtspoorweg

    Museum Buurtspoorweg

    Het is thans een toeristen-spoorlijn tussen Haaksbergen en Boekelo. Maar deze werd aangelegd als aanvoerlijn voor de industrie in Twente en voor het eerst in 1885 in gebruik genomen door de Geldersch Overijssels Locaal Spoorweg Maatschappij (G.O.L.S.). Zie ook: www.museumbuurtspoorweg.nl

  • 2

    Holthuizerstraat/Hondelink

    Duits Vliegtuig

    Op 23 januari 1945 stortte na een luchtgevecht een Duits jachtvliegtuig neer. De piloot was UffZ. G. Langer. De plek waar dit plaatsvond is aan de Holthuizerstraat (thans Hondelink) in de nabijheid van erve Ter Woerst no 11 voorheen C 185.

  • 3

    Hazemolenweg bombardement

    Bombardement woning 1945

    Op 31 maart sloeg het noodlot toe voor de familie Wilders in St. Isidorushoeve in wijk C nr 180a. Door een luchtaanval van geallieerden vliegtuigen werd de woning getroffen.

    Gesneuvelden

    Mevrouw, Gerharda Berendina Wilders-Meijerink (39) en 4 kinderen kwamen daarbij om het leven: Alphonsius Joseph (11), Maria Francisca (10), Franciscus Bernardus (6) en Johanna Christina (3). Verder een jongeman G.A. Keizers (24), Johanna Leferink en Gefr. Fritz Kuppich (Duits soldaat).

  • Horeca en/of toilet Dwars

    Cafe Dwars, St. Isidorushoeve: Voor openingstijden zie: www.cafedwars.nl

  • 4

    Beckummerweg oorlogsmonument

    Oorlogsmonument

    Het monuments stond voorheen op de kruizing Goorsestraat-Beckummerweg en wordt door leerlingen van de Bonifaciusschool onderhouden.

    Barakken

    Tijdens de oorlog is hier in oktober 1940 door de Duitsers een inlichtingenbarak gebouwd, in de volksmond 'de barakken'. Na de oorlog werden de barakken gebruikt voor huisvesting en later voor bedrijven.

    Wederopbouw

    Het Erve Boonk werd door de geallieerden onder vuur genomen en alleen de voorgevel bleef intact. Na de bevrijding werd de boerderij weer opgebouwd met overheidssteun (zie ook het bord dat hier geplaatst is).

  • 5

    Leferinksweg / Thunderbolt

    Amerikaanse Thunderbolt

    Op 30 januari 1944 is aan de Leferinksweg 10 een Amerikaanse Thunderbolt neergestort. De piloot was 2nd. Lt. E.R. Maed.

  • 6

    Beckummerweg / Messerschmitt

    Messerschmitt BF 109

    Crash op 23 februari 1945 van een Messerschmitt. Piloot is onbekend.

  • 7

    Neergekomen parachutist

    Parachutist

    De neergekomen parachutist is zwaar gewond geraakt (zie volgende punt Oude Boekeloseweg).

  • Rustpunt Ensinkweg

    Rustplek waar men van koffie of thee kan genieten.

  • 8

    Oude Boekeloseweg / Focke Wulf

    Focke Wulf

    Op 10 oktober 1943 is hier een Duits vliegtuig van het type Focke Wulf neergestort. Piloot was Fw. Felix Emmerich. De zwaargewonde piloot kwam terecht op de hoek Schoolkaterdijk / Rondeelweg.

  • 9

    Molenbeltenweg / Lanceerbasis

    Lanceerinrichting VI

    Hier aan de Molenbeltenweg werd een lanceerbasis voor VI-raketten gebouwd.

    Lanceerinrichting

    De foto laat één lanceerinrichting zien zoals die geplaatst zou moeten worden.

  • 10

    Leppepaalweg / Wellington

    Wellington HE281

    Op 24 mei 1943 stortte een vliegtuig van het type Wellington HE 281 neer aan de Leppepaalweg bij de boerderij van G. Meijer. De piloot was Leslie Gorden Sutherland.

  • Infocentrum de Wakel

    De Wakel: voor openingstijden zie www.natuurmonumenten.nl/natuurgebied/buurserzand/infocentrum-de-wakel

  • 11

    Rietschotweg / Duits vliegtuig

    Messerschmit

    20 februari 1943: crash van een Duits vliegtuig van het type Messerschmitt op de hoek Stendermolenweg/Rietschotweg waarbij twee bemanningsleden sneuvelden, piloot Lt. Norbert Budde en marconist gefreiter Karl Roth.

  • 12

    Porikweg / Engelse Spitfire

    Spitfire

    Achter de boerderij van H.J. ter Huurne op Porikweg 7 stortte op 4 januari 1945 een vliegtuig neer. Het betrof de Spitfire van piloot Kester Jack Thomsen uit Canada.

    Meijersgaardenweg

  • Horeca en toilet Captain-Jack

    Restaurant Captain-Jack.Voor openingstijden zie: www.captainjack.nl

  • 13

    Hegeveldweg / Halifax

    Halifax

    Achter het woonhuis van A.J. ten Harkel aan de Bramerveldweg verongelukte tijdens WO II piloot Flt. J. Sale. Hij stortte met zijn Halifax bommenwerper neer in het weiland.

    Schijnvliegveld

    Hier in de buurt, op de hoek van de Bramerveldweg en de Witteveenweg, bevond zich een 'schijnvliegveld', compleet met landingsbaan en houten vliegtuigen die werden verlicht als het donker werd.

  • Witteveenweg rustplek

    Rustplek waar men van koffie of thee kan genieten.

  • 14

    Luchtafweergeschut & zoeklicht

    Luchtafweergeschut

    Aan de Bramerveldweg stond een zoeklicht en 'Flakgeschütz' (luchtafweergeschut). Ook op andere plekken rond Haaksbergen werd luchtafweergeschut geïnstalleerd, o.a. in de driehoek Krakeelsweg - Watermolenweg - Veenrietweg en op de hoek Hazenweg-Stepelerveldweg.

    Zoeklicht

    Zoeklicht dat werd gebruikt om de vliegtuigen te volgen en vervolgens met 'Flakgeschutz' (luchtafweergeschut) neer te halen.

  • Horeca en/of toilet Harmölle

    Restaurant Harmölle. Voor openingstijden zie: www.haarmuehle.de

  • 15

    Alsteedseweg / B17

    Bommenwerper B17

    Op 10 oktober 1943 stortte hier een Amerikaanse bommenwerper Boeing B17 (genaamd Pinky) neer met als piloot 2nd. Lt. F Ward. Het vliegtuig van het type 571 sqn 390 bomb gr. USA werd volkomen vernield.

  • Horeca en/of toilet Hooge Esch

    Pannenkoekenrestaurant Hooge Esch Buurse: Voor openingstijden zie: www.hoogeeschbuurse.nl

  • Horeca en/of toilet Winkelman

    Café Winkelman: Voor openingstijden zie. http://www.cafewinkelman.nl/

  • 16

    Munsterdijk / Engelse jager

    Tempest MK V

    Op 24 februari 1945 stortte piloot Lt. L.A. Wood met zijn gevechtsvliegtuig Tempest MK V neer bij de Munsterdijk nabij boerderij ter Heegde (‘De Hilder’). De Tempest was de snelste jager van de Engelse luchtmacht.

  • 17

    Zendvelderweg / Wellington

    Wellington bommenwerper

    Aan de Zendvelderweg 7 stortte op 24 mei 1943 Edward Silas Morris neer met zijn bommenwerper van het type Wellington HE 290. Alle vijf bemanningsleden kwamen om het leven.

  • 18

    Buurserveen / Halifax

    Engelse Halifax

    De Engelse Halifax van piloot F.Lt J.R. Frith kwam neer in het Buurserveen op 28 augustus 1942. Hierbij kwamen 7 bemanningsleden om het leven.

  • 19

    Buurserveen / Duits vliegtuig

    Focke Wulf

    Het jachtvliegtuig type 'Focke Wulf' van de Duitse piloot UFFZ. A. von Hoofen stortte hier neer op 1 januari 1945.

  • 20

    Schuilhut Assinkbos

    Schuilhut

    Hier in het Assinkbos had de familie van slager De Lieme een schuilhut. De hut stond in de buurt van deze woning.

    Verraden

    In 1943 kwamen 16 joden uit Eibergen voor een schuilplek naar het Honeschbos hier in de buurt. Ze werden verraden aan de Duitsers en tijdens de klopjacht op een zondagmorgen werd ook de familie De Lieme opgepakt.

  • 21

    Bombardement Westendorp

    Voltreffer woning Westendorp

    In 1945 vond hier een bombardement plaats. Daarbij kwamen twee kinderen van de familie Westendorp om het leven, te weten Johanna Maria (1929) en Wilhelmina Hendrika (1937). De woning aan de Eibergsestraat is daarna herbouwd.

  • Horeca en/of toilet Watermolen

    Hier aan de Watermolen kan men even uitrusten en wanneer de molen geopend is van binnen bekijken. Voor openingstijden zie: www.watermolle.nl

  • 22

    Noodlanding / Focke Wulf

    Messerschmitt

    Op 22 januari 1945 maakte een Duitse Messerschmitt een noodlanding op de Es aan de Buurserstraat achter de woning van K. van Houten.

  • 23

    Buurserweg / Duits vliegtuig

    Buurserweg / Duits vliegtuig

    Het eerste vliegtuig die op 1 januari 1945 neerkwam op de Buurserweg - tussen de woningen op nummers 196 en 198 - was een Duits gevechtsvliegtuig van het type 'Focke Wulf'. Staffelkaptän Hptm. Norbert J. Katz kwam daarbij om het leven.

  • 24

    Tewerkstelling

    Tewerkstelling

    Op deze plek werden Haaksbergse mannen en vrouwen bijeengebracht voor tewerkstelling in Duitsland. Zie voor verdere informatie het bord dat hier is geplaatst.

  • 25

    Bombardement / Buurserstraat

    Bombardement bij vergissing

    Op 24 maart 1945 - vloog een formatie Amerikaanse vliegtuigen vanuit Frankrijk over Nederland. Daarbij werd op ongelukkige wijze Haaksbergen getroffen; een bombardement waarschijnlijk bij vergissing. Hieronder het huis van de familie Noordink.

    57 Haakbergers komen om het leven

    De bommen vielen in de Klaashuisstraat, Buurserstraat, Beverstraat, Veldkampstraat, Vinkstraat en de Enschedesestraat. Hierbij kwamen 57 inwoners om het leven. Één van de slachtoffers was de burgemeester.

    Gaten in de gevel

    Woonhuis van de familie Schreibelt waar de gaten van het bombardement nog duidelijk zichtbaar zijn. In 1965 stond de woning er nog.

  • 26

    Kerkhof geallieerden

    Kerkhof geallieerden

    Op deze begraafplaats zijn de omgekomen bemanningsleden van de geallieerde vliegtuigen begraven.

  • 27

    Herdenkingsmonument

    Herdenkingsmonument

    Op 26 november 1949 werd dit oorlogsmonument, ontworpen door Corinne Fransen-Heslenfeld, onthuld (plaatselijke benaming: Hanna van de Markt).

    Gevallene Haaksbergen

    Naast de raadszaal staat het monument voor alle gevallenen uit Haaksbergen tijdens de tweede wereldoorlog en de politionele acties in Indonesië.

  • 28

    Herdenkingsmonument Meistaking

    Gefusillieerd

    Op 29 april 1943 werd bij machinefabriek Stork in Hengelo het sein gegeven voor een staking waaraan ook het personeel van textielfabriek Jordaan meedeed. Het gevolg was dat 24 mensen in Haaksbergen werden opgepakt, waarvan er 9 werden gefusilleerd.

    Herdenkingsmonument Meistaking

    Na de oorlog werd hier een gedenksteen geplaatst voor de omgekomen medewerkers van textielfabriek Jordaan. Inmiddels is de steen ingemetseld in een van de muren van scholengemeenschap de Bouwmeester.

  • Horeca en/of toilet Markt

    Hier zijn verschillende horecagelegenheden.

Colofon: De route is gemaakt door Gerard Vaanhold.
Deel deze pagina