Kuieren rond Ywehorst: deel 1

Vechtdal / Reestdal

Wandelen
6 km

Deel 1: Deze route slingert door de geschiedenis van Ywehorst, natuurgebied De Witte Bergen, het huidige IJhorst met de monumentale kerk en klokkenstoel en langs het meanderende grensriviertje de Reest. De route volg het wandelnetwerk (pijl: paars met klaverblad).

Toegankelijkheid

Merendeels goed begaanbare (on) verharde paden. Bij slecht weer drassig, schoeisel aanpassen. Verlenging mogelijkheid vanaf instructiepunt 2.

Startpunt

Startpunt: Kroko MultiPunt, Heerenweg 42, 7955 PE IJhorst. Sfeervolle plattelandswinkel (consumptie mogelijk) met openbaar toilet (inworp € 0,50). OV vervoer: met de buurtbus 592 vanaf Station Meppel. Uitstappen bij bushalte Heerenweg(Klomp). Deel 1: De routeapp 'Kuieren rond Ywehorst' is te verlengen tot 14,5 km vanaf instructiepunt 2, circa 100m voor de Kerkbrug, over grensriviertje de Reest. Bij instructiepunt 3 linksaf slaan en routeapp 'De Wijk: Reest & landgoederen' volgen.

Highlights op deze route:

  • KroKo MutliPunt

    De wandeling gaat langs historische gebouwen die door de jaren een verandering hebben ondergaan, Ook de niet meer aanwezige gebouwen worden, op de plekken waar ze gestaan hebben, beschreven. Route 'deel 1' is gemarkeerd.

  • Bushalte Heerenweg (Klomp)

    OV reiziger: Neem vanaf Station Meppel buurtbus 572. Stap uit bij halte Heerenweg(Klomp) in IJhorst. Loop tot voorbij de kruising met Burg. van Wijngaardenstraat naar het KroKo MultiPunt, Heerenweg 42, startpunt van de route.

  • Infobord kuierroute IJhorst

    U staat nu voor het informatiebord 'Kuieren in IJhorst'. Vanaf dit punt loopt u het bos in en volgt circa 6 km de geheel gemarkeerde route (pijl: paars met een klavertje). Volgt de app-wandeling een ander pad, zie instructiepunt.

  • 1

    Geschiedenis Ywehorst

    Ontstaan Ywehorst

    Het dorp IJhorst telt zo'n 1000 inwoners. In de oude kern van IJhorst stond in 1292 al een kerkje (kapel), gesticht door het klooster Zwarte Water bij Hasselt. De oudste informatie over het dorp dateert van 1365.

    In dat jaar wordt Tijdeman Lijdenszoon genoemd als 'Scholtus van Ywehorstvene'. IJhorst had een eigen Schout, waaruit voorzichtig de conclusie getrokken kan worden dat IJhorst toen nog niet onder Staphorst viel. De plaatsnaam IJhorst is een verbastering van Ywerst, Ywehorst of ter Iwehorst.

    Oorsprong 'Ywe' en 'Horst'

    'Ywe' is de oude benaming voor taxus. Een horst is een (zand)hoogte in een moerassig gebied. De naam IJhorst zegt dus iets over het oorspronkelijke landschap: een hooggelegen nederzetting waar veel taxusstruiken groeiden. In het dialect heeft men het niet over IJhorst, maar over de Rieverst.

    Informatiebord kuierroutes

    Op het informatiebord 'Kuieren in IJhorst', voor het begin/einde van de route aan de Heerenweg, ziet u de panden waarin vanaf 1900 de IJhorster middenstand zich vestigde langs de Heerenweg (foto: IJhorst vroeger).

  • 2

    Grensloze kunst & natuur

    Grensloos natuur verkennen

    Het kronkelende riviertje de Reest betekent meer dan de grens tussen Overijssel en Drenthe. Water speelt hier de hoofdrol. De hooilanden met kleurige bloemen, zoemende insecten, statige boerderijen, heidevelden en lome bossen worden al eeuwen met elkaar verbonden door de Reest.

    Grensloos kunst verkennen

    Grensloos kunst verkennen is een kunstroute in de dorpen De Wijk (Drenthe) en IJhorst (Overijssel). Hier wordt in september kunst getoond van bekende kunstenaars. Het jaarlijks terugkerende evenement heeft inmiddels landelijke bekendheid.

    Grensloos kunst verkennen
  • Uitzicht & begraafplaats

    Loop naar rechts tot voor de kerk (informatiebordje). Wandel links om de kerk heen tot op het pleintje met informatiepanelen. Het Hemels Uitzicht. Loop terug en rechtsaf door het hekje (ook weer sluiten). Ga links om de kerk tot na klokkenstoel.

  • 3

    Historie kerk & uitzichtpunt

    Monumentale kerk IJhorst

    Het bord informeert u over het prachtige, monumentale kerkje(1823) van IJhorst met een losstaande klokkenstoel op de begraafplaats. Op het pleintje, met uitzicht op het Reestdal, informeert Landschap Overijssel over het natuurbeheer. Er staat ook een verhalenpaal.

  • Begraafplaats & uitzicht Reest

    Na de klokkenstoel rechts en rechtdoor tot het uitzichtpunt over het Reestdal. Kuier naar links, gelijk linksaf. Voor de heg rechtsaf en naar links verlaat u door het metalen hek de begraafplaats. Sla rechtsaf. Vervolg de route (pijl: paars).

  • 4

    Grensrivier de Reest

    Beheer hooilanden

    Dit punt op de historische begraafplaats geeft een weids zicht op het grensriviertje de Reest en de omringende, natte hooilanden richting de provincie Drenthe. De hooilanden vallen onder het beheer van Landschap Overijssel en Het Drentse Landschap.

    Uitgegraven

    In de Middeleeuwen was de Reest 'verland'. Omdat men water nodig had om het land te kunnen bewerken, is de Reest meter voor meter met de hand uitgegraven. Veel meanders werden hoekig van vorm. Hieraan kun je nog steeds de menselijk invloed op het natuurlijke riviertje zien.

    Beheer Landschap Overijssel Beheer Het Drentse Landschap
  • Verlengen van de route.

    Bij paal Y11 gaat u linksaf het zandpad op. Voor een langere route loopt u rechtdoor, fietspad volgen tot over de brug over de Reest en ga dan linksaf. U komt nu op de route 'De Wijk: Reest & Landgoederen'.

  • Sla linksaf het voetpad op.

    Even over de Reestbrug gaat u linksaf het wandelpad op.

  • Einde Reest & Landgoederen

    Lopend over het voetpad (links de Reest / rechts het kerkhof) zie je het einde dit hek (foto). Steek de straat over en kuier naar links over het fietspad. Aangekomen bij routepaal Y11, sla dan rechtsaf het Allee op. Vervolg Kuierroute Deel 1.

  • 5

    Kerkenpad 't Allee

    Kerkenpad 't Allee

    Het pad waar u nu op loopt werd vroeger 't Allee genoemd. Bewoners van o.a. de Havixhorst en Dickninge maakten gebruik van dit pad om lopend naar de kerk van IJhorst te gaan. Over het pad werden ook de overledenen naar het kerkhof gebracht.

    Bruggetje over de Reest

    Aan het eind van 't Allee komt u bij de Reest. Vroeger lag hier een smalle brug (foto). De staanders van de brug waren lange tijd te zien. In de oude archieven staat vaak vermeld dat men het kerkenpad niet kon gebruiken. In periodes met regen is het hier erg nat. De mensen moesten dan ver omlopen.

  • 6

    Zicht op Dickninge en de Reest

    Zicht op Dickninge

    Op dit punt, waar het wandelpad links langs de Reest gaat, ziet u rechts landgoed Dickninge. Het ooievaars buitenstation 'De Lokkerij' op landgoed Havixhorst ziet u meer naar links. Beiden landgoederen worden beheerd door Het Drents Landschap.

    Landgoed Havixhorst

    Grensriviertje de Reest

    De Reest vormt de grens tussen de provincies Drenthe en Overijssel. Het Reestdal is vrijwel in natuurlijke staat en de Reest kan vrij meanderen. De rivier is ongeveer 35 km lang. De oorsprong ligt ten noorden van Dedemsvaart. Eindpunt is Meppel.

    LAW - De Loop van de Reest

    Beschermd gebied

    Het gebied langs de Reest is zeer kwetsbaar. In de meeste jaargetijden is het oevergebied erg nat door de overstromingen van de Reest. De Reest bemest hiermee het land met slibdeeltjes; vruchtbare grond voor veel bijzondere planten zoals de rode pimpernel en moeraskartelblad (foto).

    Mysteries van het Reestdal

    In deze omgeving zijn vele Mysteries bekend waaronder: De spookhaas van Havixhorst - De excentrieke Baron - De juffers van Dickninge en Tol van Dickninge - Grafkelders in de kerk van IJhorst. Klik op de link en luister.

    Mysteries van het Reestdal
  • Linksaf rondje over de Es

    Riviertje de Reest buigt naar rechts, ga naar links en wandel langs de randen van de Esgronden en langs infopaneel No. 5 tot na het steggeltie (overstap) bij Y12. Volg het fietspad naar links tot routepaal Y13.

  • Y13. Sla rechtsaf.

    Bij Y13 steek je naar rechts de verkeersweg over (de paarse route gaat rechtdoor). Na het klaphekje (ook weer sluiten) bewandel je het pad langs de weide tot paal Y15.

  • Y15. Linksaf. Rood/Gele route.

    Bij Y15 kies je naar links het steggeltie (2x houten overstap). Je volgt de rood/gele pijlen tot Instructie Y14.

  • 7

    Steun het landschap

    Help mee!

    Met jouw steun kan het natuurgebied De Vledders waar je nu langs loopt hersteld worden. Dat is realiseerbaar, maar dan moeten we nog zo'n 38 hectare grond aankopen, en die zijn nu beschikbaar! Help je mee deze gronden aan te kopen?

  • Y14. Rechtsaf, paarse route.

    Bij Y14 sla je rechtsaf en volgt weer de pijlen van de paarse route tot Instructie 'Beleefroute'.

  • 8

    Natuurbeheer De Vledders

    De Vledders

    De Vledders is een komvormig gebied ten zuiden van IJhorst. Lang geleden blies de wind de bodem ter plaatse weg en zette het materiaal aan de randen weer af. Deze heuvelachtige zandverstuivingen zijn nu begroeid met bomen en struiken. In de ontstaande laagte ontwikkelde zich veen.

    Het veen is afgegraven en weiland geworden. Tegenwoordig spreekt men erover om het weiland weer af te graven zodat het natuurgrond kan worden.

    Streitenvaart

    Wat heeft de Streitenvaart, een afwateringssloot, met het Reestdal te maken? Heel veel, hoorden we tijdens een excursie van terreinbeheerder Hans Dijkstra van Landschap Overijssel. Ook eens op pad met Landschap Overijssel om meer te weten over de natuur? Klik op de link.

    Excursies Landschap Overijssel
  • 9

    Vledderboeren

    Vledderboeren

    De bewoners van de boerderijen waar u langs gekomen bent, werden vroeger de Vledderboeren genoemd.

    Een haag als erfafscheiding

    Vroeger werd het erf van boerderijen omringd door een haag. Zo'n stekelige haag (meidoorn of sleedoorn) werd ook als veekering gebruikt. Men had toen nog geen prikkeldraad. Ook rond een moderne locatie wordt zo'n streekeigen haag aangeplant. Landschap Overijssel heeft hierin een adviserende rol.

    Streekeigen/inheemse struiken
  • Beleefroute. Sla linksaf.

    In het bos: Loop rechtdoor tot na de kruising! Daar rechtsaf de houten paaltjes met fluorgele kop volgen. Blijf op de gemarkeerde, kronkelende en heuvelige paden tot Instructie Koedrift.

  • Koedrift. Rechtsaf tot de weg

    Op dit punt rechtsaf met zicht op een houten afsluitboom. Op de klinkerweg linksaf. Je passeert Natuurpark De Witte Bergen. Je volgt nu weer tot het eindpunt de Kuierroute (pijl: paars). Aan het pad een aantal historische informatieborden.

  • 10

    De Witte Bergen

    Stuiflandschap De Witte Bergen

    Het stuiflandschap in het gebied 'De Witte Bergen' is enkele eeuwen geleden waarschijnlijk ontstaan in een periode van grote droogte. Daardoor ging de witte zandlaag stuiven. Voor 1900 zag de overheid er op toe om het verder 'verstuiven' te voorkomen. Op het niet naleven stond een hoge boete.

    Een van die regels was dat het terrein niet te kaal door schapen 'afgeweid' (afgegraasd) mocht worden. Zo is ten westen van de Wijngaardenstraat een komdal ontstaan (de moerassige Leijer Hooilanden) en ten oosten van deze weg, de alom bekende stuifduinen onder de naam 'De Witte Bergen'.

    Natuurpark De Witte Bergen

    In 1908 stond hier een uitspanning "Stahls Tentien". Later in 1934 werd hier het geliefde paviljoen De Denneheuvel gebouwd. Het terrein van het paviljoen kende verschillende attracties zoals een zwembad, een kanonijver, een speeltuin en een dwaaltuin met uitkijktoren. Nu is het een recreatiepark.

    Natuurpark De Witte Bergen
  • 11

    Beleefroute IJhorst

    Beleefroute IJhorst

    Inwoners van IJhorst hebben nagedacht over hoe ze de leefbaarheid in hun dorp konden vergroten. Een van de ideeën was het ontwikkelen van een avontuurlijke route door het bos. Jong en oud heeft meegedacht en meegewerkt aan de realisering van deze Beleefroute.

    Beleefroute beleven

    De 'Beleefroute IJhorst' met verrassende spel-elementen, en gemarkeerd met houten gele paaltjes, is te vinden in het natuurgebied 'De Witte Bergen'.

    Aanleg Beleefroute...
  • Horeca 't Vosje in Ijhorst

    Café-restaurant het Vosje wordt ook wel de Eetkamer van IJhorst genoemd. Wilt u een kopje koffie of thee drinken houd er dan rekening mee dat het café 's morgens niet open is. Raadpleeg de website voor de exacte openingstijden.

    http://www.hetvosje-ijhorst.nl
Colofon: Groep Reestdal Mystiek: Tineke Poortman en Bea van TIP De Wijk. Archieffoto's: Hist. Ver. de Wijk-Koekange. Bron: boekje OVKK Kuierroute IJhorst 40.
Deel deze pagina