Kuieren rond Ywehorst: deel 2

Vechtdal / Reestdal

Wandelen
18 km

Deel 2 van de Kuierroute Ywehorst: een prachtige cultuurhistorische rondwandeling door drie heel verschillende (natuur)gebieden in Overijssel en Drenthe. Beleef o.a. het (veen)gebied 'De Leijer Hooilanden' met nieuwe natuur, de stuifduinen 'Witte Bergen' en struin langs het grensriviertje de Reest.

Toegankelijkheid

De (bos, zand, hei)paden (soms heuvelig) en (fiets)weg is 100% gemarkeerd. Mogelijkheid tot 10km route (pijl: geel). Honden zijn niet toegestaan.

Startpunt

Startpunt: Parkeerplaats Heerenweg, 7955 PE IJhorst. Aldaar oplaadpunt elektrische auto's. Restaurant Vos: Vanaf 11 uur open (maandag niet). Bij TIP KroKo MultiPunt een openbaar toilet (inworp € 0,50). Ov-vervoer: met de buurtbus 592 vanaf Station Meppel. Uitstappen bij bushalte Heerenweg(Klomp). Deel 2: de App van Kuieren rond Ywehorst kunt u tot een meerdaagse app-route koppelen met Deel 1. (Beide routes: 100% gemarkeerd.) Overnachten in IJhorst / de Wijk: Informeer bij de plaatselijke TIP.

Highlights op deze route:

  • KroKo MultiPunt IJhorst

    KroKo MultiPunt: Streekwinkel en tevens Toerist Info (VVV) en minihoreca voor een warme / koude drank of ijs. Niet geopend, dan is het openbaar toilet (inworp 50 eurocent) altijd bereikbaar. Bezitters elektrische auto: Er staat bij de oranje brievenbus een oplaadpaal voor twee auto's aan de parkeerstrook Heerenweg, IJhorst.

    Toerist Info KroKo MultiPunt
  • Kuieren in Ywehorst - dag 1-2

    Startpunt Kuierroutes: Bord bij Y10. NB: Honden zijn niet welkom! Dag 1: loop bij Y10 het bos in. Volg de markering (pijl: paars). Dag 2: loop Burg. van Wijngaardenstraat in. Volg de route via de oplopende POI nummering! Lees ook de (i)nstructies!

  • Wandelkeuzepunt Y10

  • Bushalte Heerenweg (Klomp)

    OV reiziger: Neem vanaf station Meppel buurtbus 572. Stap uit bij halte Heerenweg(Klomp) in IJhorst. Loop tot knooppunt Y10, daar start 'Kuieren in Ywehorst: deel 1-2. Voor een consumptie loopt u naar KroKo MultiPunt of 't Vosje.

  • Restaurant Vos in IJhorst

    Restaurant Vos: voor consumptie, lunch of diner. Op maandag na, dagelijks geopend vanaf 11 uur.

    Openingstijden restaurant Vos
  • Wandelkeuzepunt Y29

  • Knooppunt Y28: Sla rechtsaf

    Let op: Wandel rechtsaf Poelenweg in! Bewandel 9km de gemarkeerde paden (pijl: geel) tot Y26. Lees bij dit knooppunt de (i)nstructie 'Splitsing 18 of 10 km'. NB: Route 18 km (pijl: geel & groen). Route 10 km (pijl: geel).

  • Wandelkeuzepunt Y28

  • 1

    Vledderboeren

    Vledderboeren

    De bewoners van de boerderijen waar u langs gekomen bent, werden vroeger de Vledderboeren genoemd.

    Een haag als erfafscheiding

    Vroeger werd het erf van boerderijen omringd door een haag (men had toen nog geen prikkeldraad). Zo'n stekelige haag (meidoorn of sleedoorn) werd toen als veekering gebruikt. Ook rond een moderne locatie wordt zo'n streekeigen haag aangeplant. Landschap Overijssel heeft hierin een adviserende rol.

    Streekeigen/inheemse struiken
  • 2

    Steun het landschap

    Help mee!

    Met jouw steun kan het natuurgebied De Vledders waar je nu langs loopt hersteld worden. Dat is realiseerbaar, maar dan moeten we nog zo'n 38 hectare grond aankopen, en die zijn nu beschikbaar! Help je mee deze gronden aan te kopen?

  • Wandelkeuzepunt Y14

  • Wandelkeuzepunt Y15

  • 3

    Vledders-Streit'vaart-Koolhaar

    De Vledders

    Beken zijn min of meer natuurlijke waterstromen die hun weg zoeken door de lagere delen van het landschap. In hoeverre nog gesproken kan worden over een ‘natuurlijke’ stroom is echter de vraag als je ziet wat de bewoners in de loop der eeuwen met beken hebben gedaan voor hun eigen gebruik

    Streitenvaart

    In de komvormige laagte van De Vledders is de gebrekkige afwatering altijd een probleem geweest. In natte jaargetijden stonden grote gebieden onder water. De kanalisatie van het bestaande stroompje Streitenvaart in de eerste helft van de 19-de eeuw bracht enige verbetering. Foto: situatie toen.

    Lange tijd is er van sprake geweest om ook de Reest te kanaliseren. Omdat het beekdal van de Reest onder twee waterschappen en twee provincies viel, was dat een moeizaam proces. In de vijftiger jaren van de vorige eeuw zag men in dat dit unieke landschap behouden moest blijven.

    Natuurgebied Koolhaar

    Aan de overkant van de weg leidt het pad naar rechts door een verrassend stukje, heuvelachtig (drassig)natuurgebied, genaamd Koolhaar.

  • Wandelkeuzepunt Y16

  • Wandelkeuzepunt Y39

  • Wandelkeuzepunt Y43

  • Wandelkeuzepunt Y38

  • 4

    De Zwarte Venen

    Meters dik veen, maar ...

    Ondanks de uitgestrektheid van de veengebieden in de gemeente Staphorst is het rond IJhorst nergens tot grote turfwinning gekomen. Wel kon men een goede boterham verdiend worden met het houden van vee op de vette weilanden langs de Reest. Men won wel turf, maar alleen voor eigen gebruik.

    Lees meer

    Turfwinning en meertjes

    De turf werd gewonnen in zogeheten veenputten die, nadat het veen verdwenen was, volliepen met water. Op die manier ontstond niet alleen het inktzwarte ven de 'Zwarte Venen' maar ook de Ganzeplas en enkele andere kleine meertjes in dit unieke gebied. Zomers aan de waterkant, de weidebeekjuffer.

    Lees meer...
  • Wandelkeuzepunt Y37

  • 5

    Ganzeplas & heidesoorten

    Ganzeplas: een eldorado

    Boswachterij Staphorst: Klik op de link voor de waarnemingen en foto's etc. over het rijke dieren en plantenleven in het natuurgebied Ganzenplas. De plassen liggen verscholen achter de bosschage en het hoge gras. Vanaf dit wandelpad niet zichtbaar, maar op de kaart van de wandel-app wel.

    Waarneming.nl

    Struik en dopheide

    In dit gebied overheerst merendeels de struikheide, de naam zegt al genoeg! Het kunnen vrij hoge ruige struiken worden. Alleen de jonge scheuten dragen bloemen aan de kale, taaie hoge stengel. Zo hier en daar spot je dopheide, ook hier is de naam toepasselijk. De bloeiwijze, roze dopjes.

    Lees meer over heideplanten
  • Wandelkeuzepunt Y36

  • Wandelkeuzepunt Y33

  • Wandelkeuzepunt Y35

  • 6

    De Leijer Hooilanden

    De Leijer Hooilanden

    Bij zicht op de weilanden met daartussen waterlopen: Dit gebied is van oudsher het bergingsgebied van de Reest. Door de overstromingen is het gebied vruchtbaar door natuurlijke bemesting. Dit komt de biodiversiteit ten goede. In het gebied kun je de brede orchis, de rietorchis en parnassia vinden.

    Lees meer
  • Blijf de gele pijl volgen!

    Vanaf knooppunt Y34 voegt zicht de kleur blauw toe aan de markering (pijl: geel). U blijft de gele pijl volgen tot knooppunt Y26. Lees daar de instructie Splitsing 18 en 10km.

  • Wandelkeuzepunt Y34

  • Wandelkeuzepunt Y31

  • Wandelkeuzepunt Y32

  • 7

    Carstenbos, natuurbeheer LO

    Natuurbeheer Carstenbos

    Het heuvelige Carstenbos kent een gunstige biotoop voor het leefgebied van de das. De das leeft onder de grond in een uitgebreid gangenstelsel met verschillende kamers dat ook wel dassenburcht, eerd of wrang word genoemd. Beheer: Landschap Overijssel i.s.m. vele vrijwilligers.

    Filmpjes over de Das

    Terreinbeheerder Hans vertelt

    Hans Dijkstra is terreinbeheerder bij Landschap Overijssel en één van de reservaten die hij beheert is het Overijsselse deel van het Reestdal. In dit tweede deel van het interview vertelt Hans over zijn band met het beekdal en over het beheer dat Landschap Overijssel in het Reestdal toepast.

    Lees meer

    Logo Landschap Overijssel

    Niet voor niets staat de dassenpoot in het logo van Landschap Overijssel en heeft de stichting duizenden euro’s geïnvesteerd in een prachtige dassenexpositie in De Wheem. De das van dichtbij bekijken? Landschap Overijssel bied die gelegenheid via een Dasmobiel die geur en geluiddicht is.

    Lees meer

    Dassen in het Carstenbos

    De das is een schuw nachtdier en weegt tussen de 12 en 15 kilo. Vroeger was het meer een dagdier, dit is nog te zien aan de kleurstelling van de vacht. Boven licht, onderzijde donker. Door zijn stevige, kegelvormige snuit en de sterke voorpoten met lange klauwen is de das een uitstekende graver.

    Lees meer
  • Wandelkeuzepunt Y20

  • Y26: Splitsing 18 of 10 km.

    Route 18 km volgen? Ga bij Y26 rechtsaf. Volg nu de markering (pijl: groen) tot het eindpunt Y10 in IJhorst. Route 10 km volgen? Sla linksaf. Ga op het fietspad rechts. Blijf rechtuit de markering (pijl: geel) volgen tot eindpunt Y10 aan Heerenweg.

  • Wandelkeuzepunt Y26

  • Wandelkeuzepunt Y25

  • Wandelkeuzepunt Y22

  • 8

    Geschiedenis 'De Witte Bergen'

    Geschiedenis 'De Witte Bergen'

    In 1908 kocht L.G. Stahls een stukje grond bij De Witte Bergen en vestigde daarop een uitspanning waar de bezoeker wat kon eten en drinken. In de wandeling heette de gelegenheid al gauw "Stahls tentien." Ruim twintig jaar later verkocht hij zijn nering aan de gebroeders Hazelaar uit 'de Wijk'.

    In de zomermaanden gingen zij zich richten op de exploitatie van een theehuis met zwembad, speeltuin, kanovijver, dwaaltuin en uitkijktoren. Het complex ging "De Witte Bergen" heten. Vooral het zwembad, hoewel niet verwarmd, had een grote aantrekkingskracht.

    Lees meer

    Gebied 'Witte Bergen' nu

    Een heuvelig, bebost en zanderig natuurgebied met een wirwar aan smalle paadjes. Dit nodigde een aantal vrijwilligers in IJhorst uit tot de aanleg van een spannende, gemarkeerde 'Beleefroute' voor kids. Dit is gerealiseerd in het iets verderop gelegen heuvelige bos. Meer informatie, klik op de link.

    Beleefroute IJhorst voor kids
  • Wandelkeuzepunt Y23

  • Wandelkeuzepunt Y24

  • Wandelkeuzepunt Y41

  • Wandelkeuzepunt Y30

  • 9

    Grensrivier de Reest

    Idyllisch riviertje - historie

    Je passeert hier de veenbeek de Reest. De kronkelende grens tussen Overijssel en Drenthe. Om grensconflicten te vermijden is de Reest ontkomen aan de kanalisatie. Overal in het landschap is te zien hoe de eeuwenlange verwevenheid van mens en omgeving tot zeer gevarieerde landschap heeft geleid.

    Vernatten

    De Reest kampt met verdroging. Door van het beekdal een geheel te smeden, willen Landschap Overijssel, Het Drentse Landschap en het Waterschap Reest het gebied weer natter maken. Het waterschap heeft maatregelen genomen in een deel van het gebied en de eerste prachtige resultaten zijn zichtbaar.

    Mark Zekhuis over de Otter

    Mark Zekhuis is ecoloog bij Landschap Overijssel en was jaren regio coördinator voor de ottermonitoring door een twintigtal vrijwilligers waaronder Natuurbeschermingsvereniging IJhorst-Staphorst.

    Zo is er voor het eerst in 50 jaar een otter gesignaleerd en komen zeldzame vissoorten verder stroomopwaarts voor. Dit jaar hebben we de kans om nog 16 hectare ontbrekende schakels grond langs de Reest aan te kopen. Zo kunnen we het bijzondere Reestdal behouden voor toekomstige generaties.

    Werkzaamheden van een ecoloog

    Kleurige bloemen en vlinders

    Naast dotterbloemen komen op de hooilanden het moerasviooltje en moeraskartelblad (oftewel 'orchidee van het Reestdal') Deze flora is naast een hogere waterstand ook gebaat bij periodiek overstromingen in de winter waarbij voedselrijk slib wordt afgezet.

    Ook vlinders als groot dikkopje en zilveren maan, vogels als kwartel en kwartelkoning, maar ook de ringslang en de boomkikker houden van deze natte natuur. Niet alleen neemt de biodiversiteit toe ook mensen profiteren volop van het kleinschalige kleurige landschap met z'n akkertjes en hooilandjes.

  • 10

    Zuivelfabriek Haalweide

    De Eendracht

    Van 1896 tot 1968 stond op deze plek stoomfabriek "De Eendracht". Van de melk van omringende veehouders werd hier boter & kaas gemaakt. Edammer, Broodkaas, Goudse en Randkaas.

    Vette weiden...

    In archiefstukken uit 1428 wordt boerderij De Haalweide al vermeld naar het gelijknamige buurtschap. 'Haalweide' betekent 'weide in moerassig gebied'. De Haalweide was een van de vele grote boerderijen die in de loop van de eeuwen langs de Reest werden gebouwd.

    Lees meer
  • Wandelkeuzepunt 49

  • Haalweidigerweg, sla linksaf

    Volg de halfverharde weg naar links. In Drenthe (t/m knooppunt 46) is de markering (pijl: groen en bruin) van het Recreatieschap Drenthe.

  • Wandelkeuzepunt 48

  • 11

    Over het Reestdal

    Natuurgebied Reestdal

    Stichting Het Drentse Landschap beheerd vele natuurgebieden in het Reestdal, waaronder ook de twee landgoederen Dickninge en Havixhorst in 'de Wijk. Het unieke beekdal heeft langs de sterk meanderende grensriviertje de Reest een geheel eigen karakter, een eldorado voor wandelaars en fietsers.

    Lees meer

    Loop van de Reest

    Op de grens van Overijssel en Drenthe stroomt het riviertje de Reest dat een uniek dal heeft gevormd met oude houtwallen, hooiland, heide, bosgebieden en akkers. De Reest is een voor ons land zeldzaam type rivier met stromend, ijzerhoudend veenwater. Bijzonder is de meanderende loop van de rivier.

    Boekje 'De Loop van de Reest'
  • 12

    Dunniger Es

    Dunninger Es

    In de middeleeuwen was er op deze plek al bewoning. De es ligt op een zandrug. Het hoger gelegen land kon verbouwd worden in tegenstelling tot de natte gebieden rond de Reest. Ooit was hier landgoed Dunningen met een havezate. Een havezate is een versterkt huis (burcht), hofstede, hof of hoeve.

  • 13

    Zicht op het Reestdal

    Zicht op Reestdal en IJhorst

    Vanaf de hoger gelegen es ziet u de loop van de Reest. In de verte staat het oude kerkje van IJhorst met haar vrijstaande, hoge houten klokkentoren.

    Lees meer...

    Reeën in het grasland

    Met een beetje geluk kunt u in dit gebied, vooral in de vroege ochtend en tegen de avond, reeën spotten. Neem even de tijd en ga op het bankje tegen de wal zitten.

    Natte, bloeiende hooilanden

    Langs de Reest beheren Landschap Overijssel en Het Drentse Landschap een groot aantal hectares aan grasland. De landjes werden tijdens overstromingen van de Reest - vaak in de winter - bemest met slibdeeltjes. Het gras en de vele kruiden groeien er goed. De bloeitijd is een beleving op zich.

    Lees meer
  • Wandelkeuzepunt 46

  • 14

    Kunst aan de Reest

    Grensloos Kunst Verkennen

    2018: Het dorp 'de Wijk' zet zich al tien jaar goed op de kaart: hun tweejaarlijkse 'Grensloos Kunst Verkennen' (in het veld of bij particulieren) trekt kunstenaars uit vele regio's. Ook aan of in het grensriviertje de Reest is vanaf de Kerkbrug 'kunst' te bewonderen!

    Lees meer...

    Hoe de kunstroute te volgen?

    In de laatste drie weken van september kan de route ook gevolgd worden vanaf een tweetal Tourist Info Punten - TIP de Wijk en TIP IJhorst. In de boekjes (tegen betaling) worden deelnemende kunstenaars er uitgelicht. (Boekje 2019.)

  • Wandelkeuzepunt Y11

  • 15

    B&B 'Het Gasthuis IJhorst'

    B&B Het Gasthuis IJhorst

    Naast de kerk staat een monumentale woonboerderij (1820) met verbouwde schuur. De bovenverdieping heeft een ruime B&B.met een kleine keuken en kookgelegenheid. Beneden een douche en toilet. Foto: vanaf de Reest zicht op de kerk en klokkenstoel.

    Lees meer
  • Naar 'Het Hemels' uitzicht

    Loop richting monumentale kerk. Bij het infobord rechts/links over het pad tussen huisnr. 6 en beukenhaag tot op het pleintje met verhalenpaal / infopanelen, Keer terug en loop over parkeerplaats naar links. Vervolg de groene pijl tot eindpunt Y10.

  • 16

    Het Hemels uitzicht

    'Het Hemels' uitzicht

    Neem plaats op het bankje en geniet van het prachtige uitzicht op het grensriviertje de Reest en over het Reestdal. Het nest op de hoge paal geeft zicht op de opgroeiende ooievaars vanaf het voorjaar. Trap rustig op de pedalen van de praatpaal en hoor alles over de unieke historie van deze plek.

    Video Levend Reestdal

    Als je naar de andere kant kijkt, zie je het prachtige kerkje van IJhorst met een losstaande klokkenstoel. Op deze plek staat al eeuwenlang een kerk. Voor 1400 was het een houten kerk. Het huidige kerkgebouw stamt uit 1823. In de Wijk is geen kerk; men kerkte dus in IJhorst.

    Aalstal of fuik

    Aan zo'n mooie plek kleeft een mooi verhaal. Vroeger hadden adel en kerk het voorrecht om paling te vangen met een zogenaamde 'aalstal' (fuik) in de Reest. In IJhorst hebben buurtbewoners de reeds lange tijd verdwenen aalstal gereconstrueerd (foto) en een nieuwe functie gegeven.

    De aalstal is een soort fuik die even breed is als de rivier. Door deze in de Reest te laten zakken en weer omhoog te halen ving men vis. Tegenwoordig kan de aalstal gebruikt worden om ecologisch onderzoek te doen naar de visstand.

  • 17

    Uitzichtpunt Hooilanden Reest

    Genieten van het Reestdal

    Het kronkelende riviertje de Reest betekent meer dan de grens tussen Overijssel en Drenthe. Water speelt hier de hoofdrol. De hooilanden met kleurige bloemen, zoemende insecten, statige boerderijen, heidevelden en lome bossen worden al eeuwen met elkaar verbonden door veenbeek Reest. Bekijk de film.

    Hilco Hof: Blik in 't Reestdal
  • 18

    Geschiedenis Ywehorst

    Ontstaan Ywehorst

    Het dorp IJhorst telt zo'n 1000 inwoners. In de oude kern van IJhorst stond in 1292 al een kerkje (kapel), gesticht door het klooster Zwarte Water bij Hasselt. De oudste informatie over het dorp dateert van 1365.

    In dat jaar wordt Tijdeman Lijdenszoon genoemd als 'Scholtus van Ywehorstvene'. IJhorst had een eigen Schout, waaruit voorzichtig de conclusie getrokken kan worden dat IJhorst toen nog niet onder Staphorst viel. De plaatsnaam IJhorst is een verbastering van Ywerst, Ywehorst of ter Iwehorst.

    Oorsprong 'Ywe' en 'Horst'

    'Ywe' is de oude benaming voor taxus. Een horst is een (zand)hoogte in een moerassig gebied. De naam IJhorst zegt dus iets over het oorspronkelijke landschap: een hooggelegen nederzetting waar veel taxusstruiken groeiden. In het dialect heeft men het niet over IJhorst, maar over de Rieverst.

    Informatiebord kuierroutes

    Op het informatiebord 'Kuieren in IJhorst', voor het begin/einde van de route aan de Heerenweg, ziet u de panden waarin vanaf 1900 de IJhorster middenstand zich vestigde langs de Heerenweg (foto: IJhorst vroeger).

  • Wandelkeuzepunt Y10

  • Parkeerplaats Heerenweg

Colofon: Reestdalgroep. Archieffoto's: Hist. Ver. de Wijk-Koekange. Bron: boekje OVKK kuierroute 40. (Verkrijgbaar bij TIP.)
Deel deze pagina