Molenroute Tubbergen 40 km

Noord Twente

Fietsen
41 km

Wind- en watermolens zijn verbonden met Tubbergen. Zij bepalen samen met het glooiende landschap in belangrijke mate het beeld van Twente. De molens getuigen van vindingrijkheid van onze voorouders. Met deze route fietst u langs de 4 van 7 overgebleven wind- en watermolens in de gemeente Tubbergen.

Toegankelijkheid

De molenroute is uitgezet over overwegend binnendoorweggetjes en verharde fietspaden. Een klein deel is een goed toegankelijk semiverhard fietspad.

Startpunt

Startpunt: parkeerplaats bij Watermolen de Mast, Denekamperweg 244, 7661 RM Vasse. U kunt de route ook bij de Geesterense Molen of bij de Watermolen van Bels starten. Bij Restaurant Watermolen van Bels, Camping de Molenhof, Eetcafe Antje en Billie, Restaurant de Molen Fleringen en Café Restaurant Fraans Marie kunt u ook een papieren versie van de route verkrijgen. Heel veel fietsplezier door dit prachtige landschap!

Highlights op deze route:

  • Watermolen de Mast

    Welkom op deze prachtige fietstocht van ongeveer 40 km. U begint met fietsen in westelijke richting naar het dorp Vasse. Naar fietsknooppunt 27

  • Fietsknooppunt 24

    Fietsknooppunt 24

  • Knooppunt 20

    Knooppunt 20

  • Knooppunt 19

    Knooppunt 19

  • 1

    Grote Geesterse Molen

    De grote molen

    Deze zogenaamde grote molen is gelegen aan de Hardenbergerweg en is gebouwd in 1867 als korenmolen. Vroeger waren er ook enkele kleinere molens in Geesteren. In 1995 werd de molen eigendom van de Stichting Grote Geesterse Molen. Hij wordt ook "de molen van Kienhuis" genoemd, de vroegere eigenaar.

    De techniek

    De molenwieken hebben een vlucht van 20.90 m. De molen beschikt over een koppel maalstenen. Op gezette tijden wordt door vrijwillige molenaars graan gemalen.

    Molenschool

    Elke zaterdagmorgen wordt er op de molen instructie gegeven voor vrijwilligers die een opleiding voor molenaar volgen. De theoretische informatie wordt door twee instructeurs aan de hand van de praktische handelingen verzorgd.

    In de praktijk komt het er ook op neer dat de vrijwilligers kennis opdoen van het weer en de molentechniek. Daartoe hebben de instructeurs uniek opleidingsmateriaal ontwikkeld. Op de foto het billen van de maalsteen.

    Openstelling: zaterdags van 09.30 - 13.00 uur.

  • Knooppunt 13

    Knooppunt 13

  • Knooppunt 93

    Knooppunt 93

  • Knooppunt 25

    Knooppunt 25

  • 2

    Molen van Bels

    De watermolen van Bels

    De watermolen van Bels is een van de drie watermolens die vroeger langs de Mosbeek stonden. Tegenwoordig kun je hier lekker eten (oa pannenkoeken) en drinken in het restaurant. Bij mooi weer genieten van het terras aan de molenkolk.

    Papier

    In 1725 is de watermolen, een zogenaamde bovenslagmolen, op de Mosbeek gebouwd. Oorspronkelijk was het een papiermolen. Oude lompen werden er fijngestampt in bakken water. Vijf hamers sloegen op de in water gedrenkte lompen.

    Droogzolder

    Het vieze water werd afgevoerd en schoon water werd in de bakken gelaten. Zodra de stof schoon was, werd de watertoevoer gestopt en de witte vezelpap tot papier verwerkt. De papieren vellen werden gedroogd op de droogzolder. Vanaf midden 19e eeuw bracht papier niet meer voldoende op.

    Cichorei

    Op datzelfde moment kwam de import van koffie stil te liggen door handelsoorlogen; echte koffie was nauwelijks verkrijgbaar en duur. De cichorei werd ontdekt en dit alternatief werd ook in Twente gebruikt. Aan de rechteroever van de Mosbeek werd een nieuwe molen gebouwd, om cichorei te malen.

    Graan

    In 1860 werd de papiermolen opgeheven en een korenmolen gebouwd. Nog altijd kunt u op de derde zondag van de maand met eigen ogen zien hoe de molen werkt, tijdens de maalzondag.

  • 3

    Molen van Frans

    De watermolen van Frans

    In 1711 is de watermolen van Frans gebouwd als papiermolen. De onderslagmolen klopte (of sloeg) met hamers tot 1870 lompen en linnen tot pulp. Van de vezelpap werd papier gemaakt. Met de hand werden vellen papier geschept en op de droogzolder gedroogd. 


    Opa Frans

    In 1870 werd de molen verkocht aan boer Bernard Frans, ook wel opa Frans genoemd, die er de eerste honderd jaar geen papier meer mocht maken. Hij verbouwde de molen tot korenmolen. Om het rendement van de molen te vergroten werd de molen tot bovenslagmolen verbouwd en is de molenkolk aangelegd.

    Bakker

    In 1911 werd de molen uitgebreid met een bakkerij. De kleinzoon van Opa, Gerrit Frans, buitte de aandrijvende kracht van de molen ten volle uit. Hij liet er een slijpsteen, een cirkelzaag, een gierpomp, een jakobsladder, een dorsmachine, een deegmachine en de wasmachine van zijn vrouw op draaien.

    Automatische wiegenschudder

    Hoewel het een prachtig verhaal is, liet hij er de wieg van zijn kind niet op schommelen, vertelt zijn schoondochter. Gerrit zei ooit dat ook dit te realiseren was en dat praatje is blijven hangen. Gerrit kon het onderhoud niet meer aan en verkocht de molen in 1962 aan Landschap Overijssel.

    Oogstdag

    De molen is gerestaureerd en elke derde zondag van de maand zijn er maaldemonstraties. Regelmatig vinden er leuke activiteiten voor jong en oud bij de molen plaats zoals in de zomer de oogstdag, waar je van dichtbij mee kan maken hoe de rogge geoogst, gedorst en gemalen wordt. Een gezellig feest!

  • Knooppunt 32

    Knooppunt 32 Voor een bezoekje aan de Watermolen van Bels gaat u hier rechtsaf en na het bezoek terug naar dit punt.

  • Knooppunt 31

    Knooppunt 31

  • 4

    Watermolen de Mast

    Oudste molen

    Dit is de oudste nog werkende watermolen in Twente. In 1433 was de ´Mastesmolen´ gepacht door ene Reynolt van Coevorden en in het bezit van de bisschop van Utrecht. Eerst was het een oliemolen, later een koren- en papiermolen.

    Hazelbekke

    De molenkolk ligt aan de overzijde van de Denekamperweg en wordt op peil gehouden door de Hazelbekke. Benedenstrooms van de molen wordt de beek Onderbeek genoemd en bij Tubbergen heet hij Heinemansbeek en Markgraven.

    Bakspieker

    Naast de molen ligt ook nog een schuurtje geheel in Saksische stijl, de voormalige bakspieker met originele bakoven (foto). Van het meel van gemalen graan werden ter plaatse broden en koeken gebakken.

    De oudste sporen van een vaste bakoven zijn nagelaten door de Bandkeramiekers, de eerste landbouwers, rond 4.000 voor Christus.

    Openstelling: 2e en 4e zaterdag van de maand van 13.30 - 16.30 uur en op afspraak

Colofon: Fietsroute ontwikkeld door de Tubbergse Molenaars
Deel deze pagina