Textielroute Enschede

Zuid Twente

Fietsen
30 km

De textielindustrie heeft Twente gevormd tot de regio die het nu is. Van de huisnijverheid in de 16e eeuw tot en met de grote textielfabrieken van de 19e eeuw; textiel zit in het ‘Twentse DNA’. Deze route langs installaties, musea en landgoederen staat in het teken van Textiel Festival Twente.

Toegankelijkheid

Route deels over onverharde paden.

Startpunt

Startpunt: Kruising Leutinkveldweg / Lonnekermeerweg (parkeergelegenheid) Lonneker-West, 7522 PW Enschede 7RFQ+JV Enschede

Highlights op deze route:

  • 1

    Textiel geschiedenis

    Landgoederen van Textiel

    Landschap Overijssel heeft acht landgoederen in beheer die een Twentse textielfabrikant als eigenaar hadden. De verwevenheid van de textielindustrie met het landschap is groot en ook nu nog terug te zien in ons landschap. Denk aan de villa's, stads- en landschapsparken.

    Koop woeste gronden

    Het geld dat door de eigenaren in de textielindustrie werd verdiend, kwam op verschillende manieren in het Overijsselse landschap terecht. In de eerste plaats kochten verschillende textielfamilies de laatste restanten van woeste gronden op.

    Aanleg landschapsparken

    De tweede manier waarop textielfabrikanten het Overijsselse landschap verrijkten, was door het overnemen of stichten van buitenplaatsen en het aanleggen van bijbehorende landschapsparken, met name rondom Enschede. Otto Stork (1867-1923) stichtte landgoed Lonnekermeer.

  • 2

    Landgoed Lonnekermeer

    Landgoed Lonnekermeer

    Landgoed Lonnekermeer vormt samen met De Wildernis en Hof Espelo een gordel van natuurterreinen tussen Hengelo en Enschede. In totaal omvat het landgoed zo'n 90 ha, waarvan de helft bestaat uit bos.

    Textielfabrikant Otto Stork

    Textielfabrikant Otto Stork (1867-1923) stond aan de wieg van Lonnekermeer. Voor de aanleg van de spoorlijn Almelo-Salzbergen ontstonden twee zandafgravingen. Stork liet hier twee meren van maken; het kleine en grote Lonnekermeer.

    Rijskmonument

    Ook gaf Stork opdracht voor de bouw van de villa, boerderij en boswachtershuis, nu rijksmonumenten. Het ontwerp voor zijn landschapspark liet hij maken door landschapsarchitect Leonard Anthony Springer (1855-1940).

  • 3

    Landgoed Lonnekerberg

    Albert Jan Blijdenstein

    Ook Lonnekerberg is een Landgoed van Textiel. Albert Jan Blijdenstein (1829-1896) was de zoon van de Twentse textielfabrikant en oprichter van de firma Blijdenstein & Co. Hij kocht dit gebied (toen een open heideveld) in 1850 als jachtgebied van een aantal boeren.

    Rabatten en vergezichten

    Blijdenstein schiep uit de natte heidevelden op de Lonnekerberg een volledig nieuw landschap. De aanleg van rabatten en het planten van naaldbomen moesten de onrendabele heidegronden winstgevend maken. Daar tussenin creëerde hij ruimte voor bijzondere bomen en vergezichten.

    Zaden

    Blijdenstein verzamelde bomen en zaden van over de hele wereld. Op de Lonnekerberg zijn veel verschillende exotische bomen te vinden: paardenkastanje, moerascipres, rododendron, rode beuk, sequoia. En ook naaldbomen: Japanse lariks, Weijmouth Den, Douglasspar en Sitkaspar.

  • 4

    Textiel installatie

    Catwalk Forces of Nature

    Onderdeel van Textiel Festival Twente is de Catwalk - Forces of Nature; een catwalk die als een textielroute door het Twentse landschap loopt en van mei tot en met november 2021 te zien is. De tijd, de natuur/omgeving en onvoorspelbare elementen vormen de setting en beïnvloeden de getoonde stukken.

    Ontwerper Hellen van Rees

    Onder curatorschap van textiel designer Hellen van Rees, is aan 14 kunstenaars en ontwerpers gevraagd om een installatie te maken waarin textiel de hoofdrol speelt. De werken worden buiten getoond, bij een van de landgoederen van textiel of bij een van de acht deelnemende musea.

    Textiel Festival Twente

    Vanaf mei 2021 vind je op (of vlakbij) deze plek zo'n installatie. Kijk voor alle werken en kunstenaars op de website van Textiel Festival Twente.

  • 5

    Graf van Blijdenstein

    Textielfabrikant Blijdenstein

    Albert Jan Blijdenstein leefde van 1829 tot 1896. Hij kocht dit gebied in 1850, toen een open heideveld, als jachtgebied van een aantal boeren en schiep uit de natte heidevelden op de Lonnekerberg een volledig nieuw landschap.

    Landgoed Lonnekerberg

    Met name het aanleggen van rabatten en het planten van naaldbomen moesten de onrendabele heidegronden winstgevend maken. Tussendoor was er ruimte voor bijzondere bomen en vergezichten.

    Graf Blijdenstein

    Blijdestein was zowel voorzitter van de Heidemaatschappij, als van de Kamer van Koophandel. Omdat hij zo verknocht was aan het gebied, werd hij na zijn overlijden hier begraven in een familiegraf. Behalve enkele familieleden ligt er ook een hondje begraven in een klein grafje rechtsvoor.

    informatie over Lonnekerberg
  • 6

    De Museumfabriek

    Oude textielfabriek

    DMF is gevestigd in een oude textielfabriek. De firma Rozendaal liet hier op de Stroinksbleek in 1907 een fabriekspand bouwen. Er werd gehandeld in katoenafval en men maakte er poetskatoen. Vanwege de afnemende vraag naar katoen moest het Rozendaal in 1988 de deuren sluiten.

    DMF Textielcollectie

    DMF heeft een grote collectie textielmachines. Een aantal daarvan is nog in gebruik voor weefdemonstraties en om o.a. theedoeken te weven die in de museumwinkel worden verkocht. Ook heeft DMF een collectie textilia; van sitsen jakken uit de 18e eeuw t/m arbeiderskleding uit de 20e eeuw.

    Makerspace

    In de Makerspace laat je jouw creativiteit de vrije loop. Hier maak je de meest bijzondere dingen met de 3D-printer, lasersnijder, foamcutter en nog veel meer apparatuur. Kijk voor het het actuele programma op:

    agenda DMF
  • 7

    Rijksmuseum Twenthe

    Rijksmuseum Twenthe RMT

    RMT is voortgekomen uit een initiatief van de Twentse textielbaron Jan Bernard van Heek, die zijn schilderijencollectie in een nieuw museum wilde onderbrengen. In de jaren '60 werden ook de verzamelingen schilderijen van textielfabrikanten J.B. Scholten en M.G. van Heel aan de collectie toegevoegd.

    Claudy Jongstra

    RMT heeft heeft ook veel hedendaags werk in de collectie, waaronder werk van Claudy Jongstra. Jongstra maakt o.a. textiele wandtapijten en installaties van wol. Ze ontwikkelde voor RMT een permanent kunstwerk voor de entreehal, getiteld Identity Diptych.

    Gevilte wol

    Dit werk bestaat uit twee monumentale wandkleden van gevilte wol die zowel het verleden als de toekomst van Twente verbeelden. De verfgewassen die voor de wandkleden zijn gebruikt, zie je terug in de mede door Jongstra ontworpen museumtuin. Zie voor meer informatie & agenda:

    www.rijksmuseumtwenthe.nl
  • 8

    Landgoed Hof Espelo

    Hof Espelo

    Hof Espelo is een van de acht Landgoederen van Textiel van Landschap Overijssel. Hof Espelo werd in de 19e eeuw als zomerverblijf opgekocht door Bernard Gerard Cromhoff (1837-1898), zoon van Hermanus Cromhoff, firmant van de Enschedese textielfabriek Ter Kuile Cromhoff.

    Textielfabrikant Ten Cate

    Het was Evert Adriaan Doedes Breuning ten Cate (1920-1991) die Hof Espelo van de Cromhoffs overnam. Ten Cate was lid van de raad van bestuur en commissaris van het latere Koninklijke Nijverdal Ten Cate in Almelo.

    Koetshuis

    Het koetshuis waarvoor je nu staat, is waarschijnlijk later in de 19e eeuw gebouwd en diende niet als onderdak voor paarden, maar voor de automobiel van Cromhoff. Het koetshuis is inmiddels verbouwd tot bezoekerscentrum van Landschap Overijssel. Je kunt er terecht voor koffie, thee en activiteiten.

    activiteiten bezoekerscentrum
Colofon: Route gemaakt in het kader van Textiel Festival Twente 2021. Zie je een foutje in de route? Mail naar: info@landschapoverijssel.nl
Deel deze pagina

Steun Landschap Overijssel

Overijssel is een schitterende en afwisselende provincie. Van de natuur kun je altijd genieten. Zelfs als je in de stad woont is natuur dichtbij. Dat is niet vanzelfsprekend, daar werken duizenden mensen hard aan, vaak met onze hulp. Samen maken we Overijssel mooier. Help je ons mee?