Wilde narcis

Wilde Narcis een grote goeiplaats van de soort in een tuin in Rouveen11

Karakteristieke wilde narcis in de gemeente Staphorst

Help mee dit unieke bolwerk te behouden!

Wist u dat een deel van de narcissen in de tuinen van de gemeente Staphorst echte Nederlandse wilde narcissen betreft? En dat deze soort (Narcissus pseudonarcissus subsp. pseudonarcissus) een erg zeldzame verschijning is in ons land?Deze narcissoort hoort hier namelijk thuis en bepaalt ieder voorjaar mede het karakteristieke aangezicht van ‘De Streek’, de kenmerkende lintbebouwing van Staphorst en Rouveen. Echter komt de soort steeds minder voor en als we niet oppassen verdwijnt deze bijzondere plant ongemerkt uit het straatbeeld. Daar moeten we iets aan doen en daarbij is uw hulp hard nodig!

Staphorst: een bolwerk voor de soort

De wilde narcis is een bolgewas dat met zijn karakteristieke lichtgele bloemen in het vroege voorjaar kleur geeft aan veel erven, boomgaarden en bermen in de gemeente Staphorst. Van oorsprong groeide de wilde narcis in heel Noordwest-Overijssel, in vochtige graslanden in beekdalen en aan de randen van veengebieden. De soort werd vanwege haar mooie en vroege bloei in het verleden vaak uitgestoken om vervolgens in de tuin te worden uitgeplant. Dit werd ook gedaan omdat de plant giftig is voor het vee. Op de oorspronkelijke groeiplaatsen is de soort helaas al lang verdwenen, maar door het veelvuldig overplanten naar erven en tuinen komt de wilde narcis hier op die plekken gelukkig nog steeds voor.

Het veelvuldige voorkomen van de wilde narcis in de gemeente is binnen Overijssel uniek: de soort komt binnen de provincie nergens anders voor. In het wild komt de soort alleen nog voor op een aantal plaatsen in Zuid-Limburg. In kleine delen van Friesland en Drenthe groeit de wilde narcis nog wel, net als in Staphorst, op erven, maar zo massaal als ze op sommige plaatsen in de gemeente Staphorst staan zie je bijna nergens anders!

Hoe herken ik de wilde narcis?

De wilde narcis lijkt op het eerste gezicht sterk op de trompetnarcis, een van de meest gekweekte varianten van narcis, die we veel in veel tuinen aantreffen. Toch zijn er een paar kenmerken die maken dat de wilde narcis in de meeste gevallen goed te onderscheiden is van deze gekweekte vorm:

·       Het is een vroegbloeiende soort die vaak als eerste narcissoort in bloei staat
·       De bloem is tweekleurig met lichter gekleurde, gele bloemdekslippen en een donkerder gele trompet
·       De bloem van de wilde narcis is knikkend tot recht afstaand, die van de trompetnarcis schuin
omhoog- tot afstaand
·       De bladeren zijn grijsgroen, terwijl die van de trompetnarcis frisser grasgroen zijn

Tuinonderhoud: sleutel voor behoud

Herinrichting, modernisering en intensiever onderhoud van tuinen en erven zijn de belangrijkste redenen van de huidige achteruitgang van de soort. De wilde narcis is niet kritisch op haar groeiplaats, maar kan niet tegen vroeg maaien, omdat dan geen goede zaden gevormd worden en bovendien te weinig voedingsstoffen naar de bol afgevoerd worden. Heeft u de soort in het gazon staan, zorg dan dat de plant de tijd krijgt om deze voedingsstoffen uit de bovengrondse delen naar de bol te transporteren vóór u gaat maaien. Zo zorgt u ervoor dat de bol groot en vitaal genoeg de winter ingaat en het volgend jaar weer zo mooi vroeg zal bloeien.

Belangrijke tip: Na de bloei zal de bloem verwelken, maar als de bloem door een hommel of een bij bevrucht is zal de bloem in de weken daarna veranderen in een groene vrucht met zwarte zaden. Gewoonlijk worden die zaden dan door mieren verspreid, maar u kunt dat ook zelf doen door de zaden vóór het maaien over uw gazon te verspreiden.  Zo voorkomt u dat de zaden verloren gaan en in de grasmaaier worden beschadigd en afgevoerd.

Herinrichting van uw tuin? Denk aan onze bollenbank!

Om te voorkomen dat de wilde narcis verdwijnt hebben Landschap Overijssel en de Natuurbeschermingsvereniging “IJhorst Staphorst e.o.” een bollenbank opgezet. In deze bank kunnen bollen die vrijkomen bij herinrichting van tuinen worden opgenomen, om te voorkomen dat ze verloren gaan. Er wordt vervolgens geprobeerd deze bollen weer een goed plek in de streek te geven. Als u bollen heeft, laat het ons weten!

Contact

Denkt u wilde narcissen in uw tuin te hebben, gaat u uw tuin herinrichten of woont u in de gemeente Staphorst en wilt u de wilde narcis een plek in uw tuin geven? Neem dan contact op met de Natuurbeschermingsvereniging “IJhorst Staphorst e.o.” of Landschap Overijssel. Ook als u meer informatie wilt over wat u voor deze bijzondere soort kunt doen, kunt u contact met ons opnemen.

Natuurbeschermingsvereniging “IJhorst Staphorst e.o.”

·         Dhr. Jan Paasman (beheerder bollenbank), tel. 0523 - 657371 of planten@nbvijs.nl

Landschap Overijssel

Dhr. Michiel Poolman, tel. 0529 – 401731 of michiel.poolman@landschapoverijssel.nl