Twente

Dal van de Mosbeek

De Mosbeek, Gerard Berendsen
De Mosbeek  Foto Gerard Berendsen
N 52° 29.556' E 006° 12.077'

Langzaam welt het water uit de grond op. Onophoudelijk. In het Dal van de Mosbeek ontspringen verschillende bronnen. Het water vormt kleine stroompjes die samen uiteindelijk beken worden, waaronder de Mosbeek. Aan deze natuurlijke ‘kraantjes’ met kalkrijk water, hebben we het mooie landschap van het Dal van de Mosbeek te danken.

Beschermde natuur

Wandelen over de heide, uitrusten bij de prachtige bronnen en beken en luisteren naar het geroffel van zwarte spechten. Dat is voor veel bezoekers het plezier van het Dal van de Mosbeek. Doordat het bronnenlandschap op een stuwwal ligt, zijn er allerlei doorkijkjes. Het kalkrijke water is een goede voedingsbodem voor zeldzame planten zoals de echte koekoeksbloem, beenbreek, orchideeën, klokjesgentiaan en vetblad. Daarom is het Dal van de Mosbeek aangewezen als beschermd Natura 2000-gebied.

Dal van de Mosbeek
Dal van de Mosbeek  Foto Nico Kloek
Dal van de Mosbeek
Dal van de Mosbeek  Foto Nico Kloek
Dal van de Mosbeek
Dal van de Mosbeek  Foto Nico Kloek

Bronnen en beken

Twee ijstijden liggen aan de oorsprong van dit gebied. Het kruiende ijs duwde de ondergrond omhoog en vormde zo de stuwwal van Ootmarsum, die bestaat uit keileem en dekzand. Door de combinatie van verschillende grondsoorten in de bodem en hoogteverschillen, komt grondwater hier en daar als bron aan de oppervlakte. De bronnen zorgen voor het ontstaan en voortbestaan van drie beken: de Hazelbekke, de Springendalse Beek en de Mosbeek.

Brug over de Mosbeek
Brug over de Mosbeek   Foto Dook van Gils
Rietorchis
Rietorchis   Foto Mark Zekhuis

Ontdek het Dal van de Mosbeek!

De Mosbeek is de levensader van het Dal van de Mosbeek. Het kalkrijke water zorgt voor waardevolle natuur met vochtige heide, blauwgrasland, kalkmoeras en broekbos. De vele bijzondere planten in het gebied kunnen niet zonder natte voeten. Het gebied verdroogt echter, en de natuur heeft het zwaar. Daarom worden er maatregelen genomen, die ervoor zorgen dat er meer water langer in het gebied blijft. De Mosbeek wordt ondieper gemaakt en aangepast zodat het water er niet te snel doorheen stroomt. Benieuwd naar het Dal van de Mosbeek? We hebben tal van routes in het gebied:

Openingsbeeld mosbeek , Gerard Berendsen

Natte voeten vijftig meter boven NAP

Het is een wonderlijk gezicht - als je bedenkt waar je staat - vlakbij een van de hoogste punten van Twente. Vijftig meter boven NAP welt hier water op uit de grond. Kwelwater dus. Waar komt dat vandaan? En wat veroorzaakt het, eenmaal aan de oppervlakte?

De bronnen van de Mosbeek liggen hoog op de stuwwal van Ootmarsum. Op tal van plekken vloeit er water de grond uit. Hier ontspringt de beek die stroomafwaarts in het beekdal dan-weer-wel-en-dan-weer-niet zichtbaar is voor wandelaars. Het brongebied zelf is niet toegankelijk. Veel van de planten en dieren die hier leven, zijn namelijk erg zeldzaam geworden in Nederland.

Het hele artikel lezen?

Rietorchis

Help mee: elke vierkante meter telt!

Wil jij bijdragen aan het behoud van natuurgebieden zoals het Dal van de Mosbeek? Er zijn allerlei manieren waarop je kunt helpen. Bijvoorbeeld door je in te zetten als vrijwilliger of door donateur te worden. We zijn blij met alle bijdragen, groot en klein. Help je mee?

Bezoekerscentrum IJs en Es

Informatiecentrum IJs & Es

Bezoek ons Infocentrum IJs & Es voor een uitgebreide expositie over de ontstaansgeschiedenis van het gebied. Eén of enkele keren per maand starten onze gidsen vanaf deze plek ook een excursie! Naast het Infocentrum ligt Watermolen Bels: hier kan je terecht voor een heerlijke pannenkoek of kopje koffie of thee. Een paar honderd meter verder ligt Watermolen Frans. Een historische parel waar je meer te weten komt over het vroegere leven van de molenaars.

Brongebied Dal van de Mosbeek

Natura 2000-herstelmaatregelen

Het Dal van de Mosbeek maakt deel uit van het Natura 2000-gebied Springendal - Dal van de Mosbeek. De natuur in dit gebied staat onder druk. Daarom vinden er herstelwerkzaamheden plaats, die het gebied duurzaam beschermen. Dit natuurherstel is belangrijk voor de biodiversiteit, en zorgt dat volgende generaties ook nog van dit landschap kunnen genieten. Het kwetsbare brongebied van de Mosbeek is in 2019 al opgeknapt. Ook de Manderheide, vlakbij het Dal van de Mosbeek, is al onder handen genomen (2020 - 2024) en ontwikkelt zich goed. In 2026 wordt de Mosbeek zelf hersteld door hydrologische ingrepen; in de beek en in de directe omgeving. Klik op onderstaande link voor meer informatie over het natuurherstel.

Eropuit

Houd de molen van Frielink draaiend!

Help mee en geef deze iconische molen nieuwe wieken

Ja, ik steun de molen