Inzet speurhonden voor opsporen verweesde ottertjes

Inzet speurhonden voor opsporen verweesde ottertjes

Maar liefst een kwart van alle otters in Nederland overlijdt vroegtijdig door een aanrijding, ondanks allerlei maatregelen zoals wildtunnels. Bij een ottervrouwtje is vaak aan de tepels te zien of ze zogende jongen heeft, maar hoe vind je in dat geval haar nest terug?

Groot jachtgebied
Otters hebben een groot gebied waarin ze voedsel zoeken, tot wel twee kilometer vanaf het nest. Ze leven in moeilijk toegankelijke, waterrijke gebieden, en de jongen zijn vaak goed verstopt. De kans dat de jonge otters op tijd worden gevonden is daardoor klein.

Daarom worden er op initiatief van ons speurhonden ingezet. Goed getrainde honden kunnen het spoor terugzoeken vanaf het doodgereden vrouwtje. Het zoekgebied wordt daarmee enorm verkleind, en daarmee stijgt de kans dat de jongen wel gevonden worden en in leven blijven.

Opleiding
Om speurhonden geschikt te maken voor het zoeken naar otters moeten ze eerst goed worden getraind. Dat duurt ongeveer een half jaar. Michel Grobbe is gespecialiseerd in het inzetten van honden voor onderzoek in de natuur. Ook traint hij honden voor de politie en reddingshonden.

Om de honden te trainen op otters heeft hij goede geursporen van de dieren nodig. Als er de komende tijd een dode otter wordt gevonden moet daar zo snel mogelijk een geurspoor vanaf gehaald worden.

Natuurbeheerders, jagers en medewerkers van de waterschappen ruimen de dieren meestal op. Zij hebben een training gehad van Michel Grobbe om de sporen op een goede manier te verzamelen. Met latex handschoentjes leggen leggen ze een doekje op de dode otter en dekken ze dit af met aluminiumfolie.

Na minimaal een uur wordt het doekje met daaraan de ottergeur in een glazen potje gestopt. De gebruikte latex handschoenen gaan in een ander potje. Zo leert Grobbe de hond om onderscheid te maken tussen mens- en ottersporen.

Verschillende ottergeuren
De training van de honden is inmiddels begonnen. Grobbe heeft nog wel minstens 5 verschillende ottergeuren nodig voor de opleiding. De honden moeten de geur van individuele otters leren herkennen en specifiek naar die ene dode otter kunnen speuren en dus onderscheid in otters kunnen maken.

De inzet van honden is geen garantie voor succes, waarschuwt Grobbe. "De hond is geen wondermiddel, wel een hulpmiddel. Het blijft een samenspel tussen mens en dier. Ook weersomstandigheden en het terrein bepalen of de hond het spoor kan vinden".

Opvang
Jonge ottertjes die nog niet zonder moeder kunnen, komen meestal bij otteropvang de Rietnymf in Munnekeburen, dit ligt tussen de Weerribben en het Friese natuurgebied Rottige Meente in. Hier worden ze opgevangen en getraind om weer in de vrije natuur uitgezet te kunnen worden.

Volgens natuurbeschermers is het van groot belang dat de jonge ottertjes in leven blijven. De otterpopulatie is wel flink gegroeid sinds in 2002 de eerste otters in de Wieden werden losgelaten, maar als er niet genoeg jongen bij komen kunnen ze opnieuw uitsterven.

Variatie
Otterjongen blijven meer dan een jaar bij hun moeder. Een ottervrouwtje heeft dus maar eens in de twee jaar een nestje. Als er veel jongen doodgaan veroudert de populatie snel.

Ook voor de genetische variatie is het belangrijk dat er genoeg jonge dieren bij komen. Weesottertjes worden daarom na hun verblijf in de opvang meestal teruggezet in andere gebieden dan waar ze zijn gevonden.

NOS: reportage
Reportage: RTV Oost