Trailrun: Reest & Ommerschans

Vechtdal / Reestdal

Trailrunnen
23 km

Het parcours, een uitdaging voor diehards, gaat door beschermd dorpsgezicht Balkbrug/Ommerschans en karakteristieke buurtschappen. Gebruik van een smartwatch wordt aanbevolen. Vanwege beperkte instructie, de routelijn goed volgen. Informatie in de app is ook na of voor het trailrunnen te bekijken.

Toegankelijkheid

Voor 90 % onverharde, glooiende (gras-/bos-/ruiter) paden. Soms wat drassig of mul zand, ook langs de waterplassen.

Startpunt

Startpunt: Reestdal Outdoor, De Haar 5, 7707 PE Balkbrug. Parkeer de auto op het gras aan klinkerweg of op het terrein van Camping 't Reestdal. Receptie & kantine geopend tijdens het campingseizoen.

Highlights op deze route:

  • Reestdal Outdoor - Hoofdweg.

    Vanaf Reestdal Outdoor linksaf naar Proefkamer het Reestdal. Verlaat het campingterrein rechtsaf tot Wandelknooppunt A25. Run rechtuit breed zandpad op tot A23. Sla rechtsaf. Run over Vrieschedijk tot kruising. Instructie Hoofdweg - Visvijver.

  • Hoofdweg - Visvijver.

    Kruis Hoofdweg, volg De Poele tot zijweg. Run linksaf over Vrieschedijk tot afslag. Run links over zandpad dat overgaat in Achterweg tot kruising. Koers rechtuit ruiterpad op tot kruising bospaden. Instructie Visvijver - Balkbrug.

  • Visvijver - Balkbrug

    Op kruising rechtsaf en run 3/4 rond de visvijver tot bankje met zicht op de waterplas. Klim omhoog en na de robuuste voetgangerssluis rechts aanhouden tot bosrand. Wandelknooppunt 18. Sla rechtsaf. Run tot in Ommerschans U40. Instructie Ommerschans.

  • Wandelkeuzepunt A25

  • Wandelkeuzepunt A23

  • 1

    Zandafgraving, nu visvijver

    Zandafgraving

    Voor het dempen van het kanaal De Dedemsvaart, waarover nu de dubbele verkeersweg N377 ligt, werd uit de huidige visvijver zand gehaald. Nu is het een verpacht viswater waar het goed toeven is.

    Kanaal De Dedemsvaart

    Voor 1967 zag de Zwolseweg (N377) er compleet anders uit. Toen voeren vele grote vrachtschepen, meestal geladen met turf, tussen Dedemsvaart en Hasselt over dit brede kanaal. Die moesten vaak wachten voor de brug in Balkbrug. (Archieffoto HVA)

    Hist.Ver. Avereest
  • 2

    Boomsoorten & struiken

    Boomsoorten & struiken

    In de omgeving van het bankje en rond de visvijver kun je naast de vele boomsoorten ook verschillende struiken ontdekken. In ieder seizoen weer een andere belevenis.

  • Wandelkeuzepunt A18

  • 3

    De Dedemsvaart en tramlijn

    Stoommonsters rond 1939

    De aanleg van de tramlijn - Balkbrug / Meppel - verliep met de nodige strubbelingen. Enkele boeren stagneerden de plannen, met als gevolg dat de tramlijn ter plaatse moest worden omgeleid door de heidevelden van boeren in Oud-Avereest. Station Balkbrug was tevens postkantoor en café.

    Kanaal De Dedemsvaart

    De Dedemsvaart was de levensader van Balkbrug. Door de aanleg van het 40 km lange kanaal De Dedemsvaart tussen Hasselt en Ane ontstonden nieuwe nederzettingen aan het water. Zo ook het dorp Balkbrug met haar winkeltjes, scholen en monumentale panden van de wat rijkere mensen.

  • Wandelkeuzepunt A11

  • 4

    Rijksmonumenten in Balkbrug

    Historie Limiethuisjes

    Boslaan 92 laat het laatste zogeheten Limiethuisje van de kolonie Ommerschans zien, een Rijksmonument. 17 huisjes, bewoond door bewakers en hun gezinnen, die moesten voorkomen dat kolonisten konden ontsnappen. De Limiethuisjes stonden op strategische plekken( grens) in het 700 ha grote gebied.

    Rijksmonument Boslaan/Ommerweg

    Aan Boslaan 13-35 en Ommerweg 7-17 en 10-28 resteren nog een aantal zogeheten dienstwoningen voor medewerkers van Rijksopvoedingsgesticht Veldzicht. Ze zijn ontworpen door gevangenisarchitect Metzelaar en gebouwd in de jaren 1910-1911. Boslaan 29,31,33,34 ontwerp Rijksgebouwendienst in 1913-1916.

    Dronkemanslaantje

    Deze naam stamt uit de periode van de Maatschappij van Weldadigheid. Langs deze afgelegen weg gingen dronken kolonisten, na bezoek aan het café, terug naar de kolonie. Ondanks koloniegeld, alleen te gebruiken in de Ommerschans, lukte het sommigen toch om elders aan geld te komen voor drank.

    Mysterie Dronkenmanslaantje
  • Wandelkeuzepunt U44

  • 5

    Historie Boskerk

    Historie Boskerk

    Gebouwd in 1845 voor de protestantse bewoners van de bedelaarskolonie Ommerschans. Na sluiting van de kolonie werd het tot 1997 beurtelings gebruikt door de protestantse en katholieke bewoners van TBS kliniek Veldzicht. Sinds 2007 het 'Thomashuis' , voor volwassenen met een verstandelijke beperking.

    Spookpastorie

    Voor de katholieken duurde het tot 1869 voordat zij gebruik konden maken van een eigen kerk met pastorie. Het verhaal hierover staat te lezen op het bordje aan Balkerweg 75, recht tegenover de voormalige school in Ommerschans. De kolonie Ommerschans was ooit een parochie binnen parochie Avereest.

    Mysteries van het Reestdal
  • Wandelkeuzepunt U42

  • Wandelkeuzepunt U40

  • 6

    Ontwikkeling Ommerschans

    Historie Ommerschans

    Gebouwd rond 1625 ter verdediging van de Spanjaarden en in de loop van de tijd verder uitgebouwd met bastions en ravelijnen. Vanaf 1740 dient het terrein ook als munitieopslagplaats, 'Lands Magazijnen. Eind achttiende eeuw nam de militaire functie af en nu ligt het er verlaten bij.

    Hist. Vereniging Ommerschans

    Maatschappij van Weldadigheid

    Ooit was hier de toegangspoort tot de onvrije kolonie Ommerschans (1819-1890). Deze kolonie, bedoeld als straf-en bedelaarskolonie, was onderdeel van de Maatschappij van Weldadigheid. In 1818 opgericht door Johannes van den Bosch. Het hoofdgebouw bood plaats aan 1200 bedelaars.

    Mysterie Ommerschans ontrafeld

    Met het uitdiepen van grachten, herstel ravelijn, plaatsen van verhaalpalen en 'stepping stones' in de gracht werden projecten uit het visiedocument "het mysterie van de Ommerschans" gerealiseerd met financiële steun van de Provincie Overijssel.

  • 7

    Beleef oude vesting

    Historie verdedigingsschans

    Wat begon als een geheel omsloten aarden veldschans, werd later uitgebreid met bastions, ravelijnen en bijbehorende grachten. Een deel van het verdedigingswerk is op deze plek opnieuw aangelegd. Rond 1819 is op het middenterrein het grote bedelaarsgesticht gebouwd met binnenterrein in carré-vorm.

  • 8

    Hist begraafplaats Ommerschans

    Historische begraafplaats

    De begraafplaats van bedelaarskolonie Ommerschans is in 1821 in gebruik genomen. Het voorste gedeelte is de laatste rustplaats van de ambtenaren van de kolonie, het achterste gedeelte was voor de kolonisten. De witte kruizen zijn geplaatst op de graven van overledenen van kliniek Veldzicht.

    Informatiehut Ommerschans

    Met het plaatsen van een hekwerk en informatie-hut, is het visieplan Ommerschans uitgevoerd. De realisatie is in handen van "stichting participatieproject De Ommerschans".

  • Wandelkeuzepunt U45

  • Instructie Ommerschans

    Bij U40 rechtuit langs verhalenpaal /verdedigingsschans. Na de dam kort links/rechts oude verdedigingswal op. Na dalende traptreden rechtuit. Voor het water rechtsaf. Run links over houten vonder. Volg weer het wandelnetwerk. Instructie StepStones.

  • Stepping Stones

    Bij bord Vechtdal Ommerschans linksaf. Na Stepping Stones voor brede gracht rechtsaf. Kies eerste pad rechts. In de sterpunt (Ravelijn) scherp links en voor gracht rechts tot T-splitsing. Run links tot U43. Volg het wandelnetwerk. Instructie Molen.

  • 9

    Mysterie Ommerschans ontrafeld

    Mysterie Ommerschans ontrafeld

    Met het uitdiepen van grachten, herstel ravelijn, plaatsen van verhaalpalen en 'stepping stones' in de gracht werd het visiedocument "het mysterie van de Ommerschans" gerealiseerd. In de punt van het ravelijn is het verhaal te beluisteren.

  • 10

    Een ravelijn

    Oude ravelijn in ere hersteld

    In ere hersteld, de oude ravelijn uit de achttiende eeuw. Deze ravelijn, een driehoekig buitenwerk van de vesting, heeft een licht oplopend vlak waarachter de manschappen beschermd stonden opgesteld en het is omgeven door een ravelijnsgracht. Trap op 't pedaal voor de geschiedenis 'Ommerschans'.

  • Wandelkeuzepunt U43

  • 11

    Oude verbindingsweg

    Oude Schansweg

    Rond 1740 vond er uitbreiding plaats van de verdedigingsschans tot een van de grotere munitieopslagplaats van Nederland. De doorgaande route van het zuiden naar het noorden van Nederland loopt nu om de schans heen. In 1832 was de oude verbindingsweg wat nu, het zandpad, Schansweg is.

  • 12

    Voormalige moestuin Veldzicht

    Tuinen Rijksopvoedingsgesticht

    Het enige overblijfsel van de voormalige tuin van het Rijksopvoedingsgesticht Veldzicht is de roodstenen muur waar de fruitbomen werden langs geleid. Fruit was vroeger een luxe product en kwajongens klommen daarom ook wel eens over die muur om wat te jatten. Of het 'gestolen' goed ze ook smaakte?

  • 13

    Koloniewijk en natuurbeheer

    Koloniewijk

    De naam herinnert aan de kolonie 'Ommerschans' van de Maatschappij van Weldadigheid. Nu is het een afwateringssloot.

    Natuurbeheer landschap

    Landschap Overijssel beheert de kleinschalige bosjes en graslanden rond korenmolen de Star (op de kaart geel gemarkeerd). Door gegevens te verzamelen over de grondwaterstanden en de aanwezige flora & fauna kun je, op een positieve manier, invloed uitoefenen op de natuur.

  • Molen

    Op splitsing rechtsaf. Run links om weide tot A12. Sla rechtsaf, Korenmolen de Star. Volg het wandelnetwerk tot fietsverkeerslicht. Steek over en rechtsaf (LET OP) en fietspad volgen tot houten hek 'Eigen weg'. Run door hekje. Instructie Kategerbos.

  • Wandelkeuzepunt A12

  • 14

    Korenmolen de Star

    Historie molen de Star

    De molen, aan de Koloniewijk, een zijwijk van kanaal De Dedemsvaart, is gebouwd in 1848. Vanaf de kruising Balkbrug had je zicht op de molen. Om graan te lossen kon men met een puntertje tot in de molen varen. In 1974 is de molen verplaatst naar de huidige locatie.

    Korenmolen de Star

    Het Magazijn

    Het Magazijn is oorspronkelijk gebruikt als opslagplaats voor onderhoudsmaterialen voor kanaal De Dedemsvaart, en stond dichtbij de molen. Na het dempen van het kanaal is het Magazijn verplaatst, en in 2002 naar de huidige locatie. Het Magazijn en korenmolen de Star zijn industriële monumenten.

    Hedendaagse bedrijvigheid ...

    Vrijwilligers van Molen de Star en hun vrienden houden de geschiedenis levend en regelmatig laat men van zich horen middels verschillende evenementen. Natuurlijk wordt er op de landelijke monumenten ook het een en ander georganiseerd.

    Fiets mee & Proef het Reestdal

    Landschap Overijssel organiseert Fiets mee & Proef 't Reestdal tijdens het Smaakmakersfestival (laatste weekend in september). Een prachtige (gezins) fietsroute door het Reestdal, waarin ingrediënten verzameld kunnen worden voor brood & pannenkoeken.

    Info Landschap Overijssel
  • Kategerbos

    Rechtsaf door voetgangerssluis. Volg de graspaden tot de keisteen 'Milan'. Naar links passeer je houten voetgangerssluis en kruist zandpad. Run tot na het Wandelknooppunt A30 bij het Bezoekerscentrum De Wheem. Instructie De Wheem – De Haar.

  • 15

    Landgoed Kategerbos

    Kategerbos, nieuwe natuur

    Met subsidies werd het voor boeren mogelijk gemaakt om hun landerijen terug te geven aan de natuur. Dit bos is aangeplant in 2005. De keien verwijzen naar de kleinkinderen van voormalig grondeigenaar ten Kate. Het oude cultuurbos is in beheer van Landschap Overijssel.

    Landschap Overijssel
  • Wandelkeuzepunt A35

  • Wandelkeuzepunt A34

  • 16

    Verborgen plekjes

    Wat is hier te zien

    Wanneer je goed om je heen kijkt, zie je vele omgevallen bomen liggen. Sommigen zijn al behoorlijk aan het rotten en lijken wel dood, maar het bruist nog van leven. Zelfs paddenstoelen voelen zich hier thuis. Turend door de bosrand kun je een aantal verscholen poelen zien.

    Een vreemde poelgast

    De Boomkikker, gifgroen met zuignapjes aan zijn pootjes, is wel een heel vreemde gast. Wordt er een nieuwe poel aangelegd met braamstruiken er-om-heen (liefhebber van ruig) dan is ie er als de kippen bij. Veranderen de leefomstandigheden, dan gaat deze kikker er snel van door.

  • Wandelkeuzepunt A38

  • Wandelkeuzepunt A37

  • Wandelkeuzepunt A39

  • A39 - Spookmeer

    Run na Wandelknooppunt rechtsaf en rechtdoor. Het smalle meanderende paadje laat je een stukje OERcultuur beleven. Houd rechts aan tot op breed bospad. Run links langs de grote veenplas, het Spookmeer tot Instructie Takkenhoogte.

  • 17

    Spookmeertje

    Ahh, witte wieven..

    Hier ziet u een veenplas die de mensen uit de buurt de veelzeggende naam Spookmeer gaven. Het oude verhaal wil dat je er ’s nachts de kans loopt een spookachtige gedaante uit het water te zien verrijzen die je met zijn knekelhand naar de diepten van het meer probeert te lokken... Klik op de link.

    Spookmeer op de Wildenberg

    Turf

    De plas is waarschijnlijk ontstaan doordat het water in de diep uitgestoven laagte bleef staan. Het veen dat in het ondiepe water ontstond, is door minder bijgelovige lieden als turf uit het Spookmeer gestoken.

    Goed kijken

    Meestal ligt het spookmeertje er heel rustig bij. Als je goed kijkt (en even blijft kijken, want hij duikt regelmatig onder) zie je hier regelmatig de dodaars. Een heel klein familielid van de fuut die zijn naam dankt aan zijn pluizige kontje.

  • 18

    Meeuwenven

    Kokmeeuwen

    Het Meeuwenveen is een groot ven(een pingoruine) met een duidelijke ringwal die echter wel gedeeltelijk is afgegraven. Vroeger huisde er in het ven een grote kokmeeuwenkolonie waaraan het zijn naam te danken heeft. In het ven groeit veel Slangenwortel. Deze plant, familie van de Aronskelken, heeft een opvallende bloeiwijze.

    Pingo

    De naam pingo komt van het Inuktitut, de taal van de eskimo's, en betekent 'heuvel die groeit'. Een pingo is een heuvel in het landschap waaronder zich een ijslens bevindt. Pingo's bestaan daarom alleen in gebieden met een koud klimaat. Tegenwoordig vinden we deze pingo's in bijvoorbeeld Alaska en Groenland.

    Pingoruine

    Gedurende het Weichselien, 115.000 tot 10.000 jaar geleden heerste er in Nederland een toendraklimaat. Ook in Nederland kwamen toen pingo's voor. De restanten van deze pingo's vinden we nu terug in het landschap; we noemen ze pingoruïnes. Bron: Geologie van Nederland

  • Wandelkeuzepunt A42

  • Takkenhoogte - Riegmeer

    Run na Wandelknooppunt A42, direct na de dam, linksaf. Volg bij A43 linksaf weer het Wandelnetwerk. VERGEET NIET de Top van Uitzichtpunt Takkenhoogte te nemen. Je wordt beloond met een riant uitzicht over natuurreservaat Takkenhoogte-Meeuwenveen.

  • Wandelkeuzepunt A43

  • 19

    Top Takkenhoogte

    Top Takkenhoogte

    Wanneer je even afstapt bij de parkeerplaats Takkenhoogte / Meeuwenveen en naar de top van Kijkheuvel Takkenhoogte loopt, word je beloond met een prachtig uitzicht over het natuurgebied. Zo kun je de zwaluwwand zien als je naar rechts kijkt richting het woonhuis.

    De grazers op de Takkenhoogte

    Natuurbeheer Drents Landschap

    Het Drents Landschap zet voor het beheer van grote natuurgebieden grazers in, waaronder Schotse Hooglanders. Tijdens een rondwandeling in de zomermaanden, kun je ze ontmoeten op de Takkenhoogte. Houd voldoende afstand, vooral als ze kleine kalfjes hebben.

    De naam Takkenhoogte

    Mysterie Takkenhoogte

    Op het informatiebord bij parkeerplaats Takkenhoogte lees je alles over deze omgeving. Zo ook over de naam 'Takkenhoogte', één van de vele 'mysteries' van het Reestdal. Voor meer informatie over de naam 'Takkenhoogte'; klik op de link.

  • Wandelkeuzepunt A41

  • Wandelkeuzepunt A40

  • De Wildenberg - De Wheem

    Na A40 rechtdoor langs Erfgoedlogies De Wildenberg. Direct na boerderij rechtsaf. Na het grensriviertje de Reest kom je in Buurtschap Den Westerhuis. Op het erf rechtsaf. Daarna linksaf en links aanhouden langs oude beuken. Na kerkhof rechtsaf, A31.

  • 20

    Grensriviertje de Reest

    Veenbeek de Reest

    Bij Den Kaat kwam je ook al over het grensriviertje de Reest, een hoogveenbeek. Dit riviertje, dat grotendeels nog zijn oorspronkelijke vorm heeft, vormt circa 35km de sterk meanderende grens tussen Overijssel en Drenthe. Het water wordt roodbruin gekleurd door het veen en ijzeroer.

  • 21

    Boerderij Het Reestdal

    Boerderij Het Reestdal

    Boerderij het Reestdal is een schitterende oude boerderij met een mooie, oude kapschuur. Aan de achterkant van de boerderij bevindt zich een 'baander'. Deze grote, hoge dubbele deur heeft toegang tot de bedrijfsruimte van de boerderij en zorgde ervoor dat paard en wagen...

    ... naar binnen konden om de oogst te laden en te lossen. De boerderij heeft een rieten dakbedekking en schuren met wanden van hout. Het Uilenbord op de nok van de boerderij gaf, zoals de naam al doet vermoeden, uilen toegang tot de boerderij.

    Uilenbord

    Diverse boerderijen in het Reestdal zijn in het bezit van een uilenbord. Dit is een klein driehoekje onder de nok, dat open is. Door dit 'gat' kunnen uilen de boerderij binnen en zich hier nestelen, met als tegenprestatie dat zij muizen en ander ongedierte uit het graan zouden weren.

    Den Westerhuis 1, monument

    'Het Reestdal': Deze naam staat boven de grote schuurdeur (baander) en is een gemeentelijk monument. Deze boerderij heeft eeuwen dienst gestaan als het erve 'den Westerhuis'. Nu, met een terugblik naar 1439, staan op dezelfde plek in buurtschap Den Westerhuis nog altijd drie boerderijen.

  • Verwijzing naar Rustpunt

    Wanneer dit bordje op de splitsing staat. Wees welkom bij Rustpunt Den Westerhuis 3. Loop dan 150 meter naar de grote boerderij in de bocht. Er staat op het erf, naast het 'Koffiehuisje' een bankje om te pauzeren. Keer daarna terug naar de route.

  • Wandelkeuzepunt A31

  • 22

    Reestkerk

    Geschiedenis Oud-Avereest

    De kerk van het buurtschap (gehucht, streekdorp) Avereest kent een lange geschiedenis. Het is in de 12e eeuw ontstaan op een hoge zandrug door ontginningen van de woeste gronden langs het riviertje de Reest. Tegenwoordig hoort Oud Avereest bij de plaats Balkbrug, gemeente Hardenberg.

    Parochie Oud-Avereest

    De parochie Avereest omvatte buurtschappen aan beide zijden van de Reest, zowel in Drenthe als Overijssel. Aan het begin van de 17e eeuw werd de kerk protestants. Doordat de kerk o.a. onderdak bood aan soldaten, werd het gebouw er niet beter op. Het gebouw stortte in 1635 in, maar werd vernieuwd.

    Kerk Oud-Avereest 19e eeuw

    In de 19e eeuw was er weer sprake van verval. Na veel gesteggel werd rond 1851 uiteindelijk besloten tot nieuwbouw en wel op de huidige plek. De Reestkerk van nu kreeg in 1852 een torentje. Het kerkorgel kwam later, in 1866. De boer van De Weeme was toen tevens de dominee.

    St. Vrienden van de Reestkerk

    Om de Reestkerk te behouden, is in het voorjaar van 2010 de stichting 'Vrienden van de Reestkerk' in het leven geroepen. De stichting heeft als voornaamste doel om de kerk, inmiddels een Rijksmonument, in stand te houden. In de kerk zijn van september-april ook concerten te horen.

    Concerten in de reestkerk
  • Wandelkeuzepunt A30

  • 23

    Bezoekerscentrum De Wheem

    Bezoekerscentrum De Wheem

    Bezoekerscentrum 'De Wheem' van Landschap Overijssel is een goed begin- of eindpunt van een middagje Reestdal. In deze fraaie boerderij, midden in het Reestdal, is van alles te beleven. Behalve mooie exposities vind je er een leuke winkel en kun je er terecht voor een kopje koffie met wat lekkers.

    Reestdal havermout-appeltaart

    Een specialiteit van De Wheem is deze heerlijke taart.

    Speelnatuur

    Kinderen kunnen zich hier vermaken in de dassenburcht of op het spannende Speelnatuurpad achter De Wheem. Regelmatig zijn er bij De Wheem leuke (kinder) activiteiten!

    Openingstijden De Wheem
  • De Wheem - De Haar

    Na Bezoekerscentrum De Wheem van Landschap Overijssel run je na de beukenhaag links en rechtsaf over parkeerplaats. Na Vlindermuur over vonder linksaf. Run rechts langs de poel tot bosrand. Volg links 't wandelnetwerk tot eindpunt Reestdal Outdoor.

  • 24

    Kikkerpoel

    Een kijkje bij de kikkerpoel.

    Kikkers voelen zich thuis in kleine, ondiepe waterplassen. In een kikkerpoel vinden ze eten en kunnen ze zich voortplanten. Water trekt insecten aan; het favoriete voedsel van de kikker.

    Padden, salamanders, libellen

    Het is een kleine poel, maar op sommige plekken is het water toch dieper dan één meter. Naast kikkers zitten er ook padden en salamanders in. Ook voor sommige andere dieren, zoals libellen, is de poel een geschikte omgeving.

  • Wandelkeuzepunt A29

  • Wandelkeuzepunt A28

  • Survivalbaan

Colofon: Groep Trailrun Reestdal: Tineke Poortman in samenwerking met Landschap Overijssel en Patrick Bloemberg van Reestdal Outdoor.
Deel deze pagina