Een kijkje bij de buitendienst: 'Wij hebben altijd eer van ons werk.'

Tekst: Suzanne van Gaale

Wie graag wandelt in het Dal van de Mosbeek, heeft grote kans Maarten Willem Volkers en zijn ploeg tegen te komen. Vooral in september. Dan moet er gemaaid worden. Niet zomaar maaien, maar specialistisch want de natuur hier is kwetsbaar.

"In dit stukje Twente groeien veel orchideeën en die zijn half september uitgebloeid. Pas dan kunnen we maaien,” legt Maarten Willem uit. Het maaien doen de mannen met lichte éénassige messenbalkmaaiers. Deze belasten de grond niet. Vervolgens blijft het maaisel ongeveer twee dagen liggen zodat het zaad nog de kans heeft om zich te verspreiden. Daarna komen de mannen terug met een ‘vliegend tapijt’. "We zetten een trekker aan de rand van het perceel met daarachter een zeildoek aan een kabel. Met de hand harken we al het maaisel op het zeil, niets blijft liggen. Met een lier halen we het zeil vervolgens op. Zo hoeven we de kwetsbare bodem niet onnodig te belasten met machines.”

Edwin maait heide met een eenassige trekker
Heideblauwtje - Mark Zekhuis
Trekker met ladewagen raapt maaisel op
Heidemaaisel in rillen

Maarten Willem:

"Vanwege de kwetsbare natuur moet je heel voorzichtig werken."

Tweede leven

Het maaisel krijgt een nuttige bestemming. Het wordt namelijk door boeren gebruikt om het organische stofgehalte in hun bodem te verhogen of we strooien het op andere plekken uit in de hoop dat ook daar orchideeën gaan groeien. Het specialistische aspect is precies wat Maarten Willem zo mooi aan zijn werk vindt. "Vanwege de kwetsbare natuur moet je heel voorzichtig werken. Ik werk nu negentien jaar in de buitendienst en in de loop der jaren zie je hoe de natuur verandert. Waar je bijvoorbeeld in het Dal van de Mosbeek vroeger landbouwgebied zag, zie je nu brongebiedjes. En de ontwikkeling rondom Natura 2000, dat vind ik ook machtig interessant.”

Piet

"Het is de charme van de natuur en de afwisseling wat buiten werken zo mooi maakt."

Heidemaand

Terwijl Maarten Willem in september hard aan het werk is in het Dal van de Mosbeek, zijn Gerrit Nijzink, Edwin Podde en Piet Oosting in deze maand druk met het opschonen van de heide op de Lemelerberg. Gerrit: "September is voor ons de ‘heidemaand’. De heide is dan uitgebloeid zodat wij aan de slag kunnen met onder meer het maaien ervan.” Ook het heidebeheer is werk dat vakkundig en met speciaal materiaal uitgevoerd moet worden. "We beginnen met agrarisch maaien. Dat wil zeggen, heel kort afmaaien. Dit doen we van binnen naar buiten en niet zoals je in de landbouw vaak ziet, van buiten naar binnen. Door op deze manier te maaien, bied je dieren de kans om weg te vluchten. Nadat we de bovenlaag eraf gehaald hebben, harken we het na om het overtollige mos te verwijderen en strooien we kalk. Zo’n 2000 kilo per hectare.”

Gerrit:

"De natuur heeft mij altijd aangetrokken. En dit werk geeft mij het gevoel van vrijheid en rust."

Naast maaien, verwijderen ze opslag zoals jonge dennetjes en berkjes. Dit speciale heidebeheer zorgt voor schrale grond en variatie in de heide. Jonge heide krijgt de kans te groeien en vergrassing wordt tegen gegaan. "De natuur is veerkrachtig. Doe je niets aan de heide, dan krijgen vogelkers, dennetjes en berkjes vrij spel en is het binnen een paar jaar weer bos.” Net als het maaisel in het Dal van de Mosbeek, krijgt het heidemaaisel een tweede leven. Het wordt soms uitgestrooid over geplagde percelen die voorheen grasland waren en over hele rulle zandpaden. "Dat maakt de zandpaden goed begaanbaar voor de brandweerwagens bij nood.” Het werk in de natuur gaat het hele jaar door, weer of geen weer. Dat deert de mannen niet, ze zijn wel wat gewend. "Je kunt van alles inplannen op een dag, maar als het weer tegenzit moet je de hele boel omgooien. Maar er is altijd genoeg te doen. En als je dan tijdens je werk een zeldzame vogel of plant ziet, dat weet je dat je eer van je werk hebt.”

Edwin:

"In het voorjaar is het genieten. Dan komt alles weer tot leven."