Enschede: Lonnekermeer

Noord Twente

Wandelen
3 km

Landgoed Lonnekermeer bij Enschede is een Natura 2000-gebied. De natuurwaarden zijn er zo groot, dat ze extra beschermd moeten worden. Je ziet hier dieren en planten die je elders in Overijssel niet of nauwelijks tegenkomt, zoals bijzondere libellen, varens en glaskroos.

Toegankelijkheid

Grotendeels onverharde paden.

Startpunt

Startpunt: kruising Lonnekermeerweg en Leutinkveldweg, Enschede.

Highlights op deze route:

  • Startpunt

  • 1

    Textiel geschiedenis

    Landgoed Lonnekermeer

    Landgoed Lonnekermeer vormt samen met De Wildernis en Hof Espelo een gordel van natuurterreinen tussen Hengelo en Enschede. In totaal omvat het landgoed zo'n 90 ha, waarvan de helft bestaat uit bos.

    Textielgeschiedenis

    Het Lonnekermeer heeft een belangrijke rol gespeeld in de geschiedenis van de Twentse textielgeschiedenis. Zo zijn de twee meren, het kleine en grote Lonnekermeer, eind 19e eeuw ontstaan door zandwinning voor de spoorlijn Almelo-Salzbergen.

    Rijskmonumenten

    Het landgoed Lonnekermeer kent maar liefst drie rijksmonumenten: de villa, de boerderij en het boswachtershuis, alle gebouwd in opdracht voor de familie Stork begin vorige eeuw.

  • 2

    Infopunt: Groot Lonnekermeer

    Gevlekte witsnuitlibel

    Het Lonnekermeer is een van de belangrijkste leefgebieden van de gevlekte witsnuitlibel in Nederland. Vooral de randen met rietkragen en wilgenstruweel zijn belangrijk voor deze soort libellen. De larven kunnen er enkele jaren doorbrengen voordat ze uit het water kruipen en uitvliegen.

    Gele vlek

    Het mannetje is donkerrood met een gele vlek op het achterlijf. Het vrouwtje heeft meer gele vlekken. Je vindt de gevlekte witsnuitlibellen van eind april t/m eind juli in verlande delen van meren en plassen, zoals hier.

    Moeraswederik

    Naast bijzondere insecten, zien we ook zeldzame planten in het gebied. Op de zonnige oevers van de twee plassen komt de moeraswederik voor. De plant wordt zo'n 30 tot 60 centimeter hoog en is in Overijssel vrij zeldzaam.

  • 3

    Lonnekermeer: N2000

    Lonnekermeer

    Begin 20e eeuw werden op dit landgoed twee grote plassen gegraven. Het zand was nodig voor het ophogen van het spoorwegemplacement van Hengelo. In die tijd werden ook de luxe villa, de boswachterswoning en boerderij gebouwd.

    Hoge natuurwaarden

    Het Lonnekermeer is aangewezen als Natura 2000-gebied vanwege de hoge natuurwaarden van o.a. de plassen, schraalgraslanden en natte heide. Ook komen er bijzondere dieren en insecten voor zoals de witsnuit- en smaragdlibel.

    Natura 2000

    De biodiversiteit (soortenrijkdom) in Europa gaat al jaren achteruit. Natura 2000 is een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden. Doelstelling van Natura 2000 is het verlies aan soorten planten & dieren te stoppen en te herstellen. Zo willen we voorkomen dat de natuur steeds eenvormiger wordt

  • 4

    Maatregelen N2000

    Verdroging

    Het Lonnekermeer heeft last van de negatieve gevolgen van verdroging. Landschap Overijssel neemt maatregelen om water langer vast te houden en de waterkwaliteit te verbeteren. Zo worden o.a. sloten minder diep gemaakt.

    Heide herstelt zich

    Daarnaast is de sliblaag op de bodem van het Gibraltarven verwijderd en is bos gekapt om heidevelden met elkaar te verbinden. Inmiddels is de heide weer volop aan het kiemen en dat is heel goed nieuws voor het heideblauwtje, allerlei libellen, sprinkhanen als het schavertje en het knopsprietje.

  • 5

    Omvorming van bos

    Bosomgeving

    Een groot deel van landgoed Lonnekermeer was vroeger een productiebos en is daarom ingepland met snelgroeiend naaldhout. De natuurwaarde van naaldbossen is echter minder groot dan dat van loofbossen.

    Loofbomen

    Een naaldboom verdampt meer water dan een loofboom en dat heeft invloed op de waterhuishouding. Hier wordt naaldbos gekapt en loofbomen, zoals de eik en de linde, worden ingepland, om het gebied nat genoeg te houden.

  • 6

    Hooilanden

    Hooilanden

    Boeren gebruikten vroeger een 'greppelsysteem' om hooilanden - ook wel hooimaten - te creëren in de beekdalen. In de winter en het vroege voorjaar lieten ze water over de hooilanden stromen om zo voedingsstoffen te laten bezinken. In de zomer droogde het water op, zodat het hooi geoogst kon worden.

    Bloemrijk

    Doel van deze hooimaten was het produceren van hooi als veevoer in de winter. Een mooi neveneffect was dat er enorme bloemrijke velden ontstonden!

    Zeldzaam

    Door o.a. kanalisering van beken en intensieve bemesting van landbouwgebieden, zijn hooilanden zeldzaam geworden. Daarom worden de drie hooilanden van landgoed Lonnekermeer extra beschermd.

  • 7

    Klein Lonnekermeer

    Klein Lonnekermeer

    Vennen zijn laagten met water die in de zomer soms droogvallen. Het water is voedselarm en dat zorgt voor speciale natuurwaarden. In dit gebied komt zogenaamd 'zwakgebufferd ven' voor. Dat is zeldzaam in Europe en verdient bescherming.

    Gesteeld glaskroos

    Vooral in het kleine Lonnekermeer profiteert de natuur van het ondiepe, schone water dat uit de grond opborrelt. Hier groeit o.a. het zeldzame gesteelde glaskroos, moerashertshooi en naaldwaterbies.

  • 8

    Vogelkijkhut

    Vogelkijkhut

    Vanuit de vogelkijkhut kun je hier verschillende soorten vogels waarnemen. O.a. de Witte Kwikstaart, Middelste Bonte Specht en de IJsvogel komen hier graag. Ook zie je hier veel eenden, zoals de krakeend, kuifeend en tafeleend.

    Willem Wilmink

    Op verschillende plekken staan borden met gedichten rond het Lonnekermeer. Dit zijn gedichten van de in 2003 overleden Twentse dichter, schrijver en zanger Willem Wilmink.

  • 9

    Infopunt: Waterhuishouding

    Waterhuishouding

    Een goede waterhuishouding is belangrijk voor het beheer van de twee meren. Om de aanvoer van grondwater te verbeteren, worden in dit gebied sloten gedempt of minder diep gemaakt.

    Kalk

    Grondwater, ook wel kwel genoemd, is een horizontale waterstroom die vaak kalk meeneemt uit de bodem. En kalk is weer goed voor verschillende soorten planten. Omdat het water uit de grond komy, is het voedselarm en helder.

    Glaskroos

    Vooral in het kleine Lonnekermeer profiteren de natuurwaarden van het ondiepe, schone water dat uit de grond opborrelt. Hier groeit o.a. het zeldzame gesteelde glaskroos, moerashertshooi en naaldwaterbies.

  • Eindpunt

Colofon: Route gemaakt door Landschap Overijssel.
Deel deze pagina

Steun Landschap Overijssel

Overijssel is een schitterende en afwisselende provincie. Van de natuur kun je altijd genieten. Zelfs als je in de stad woont is natuur dichtbij. Dat is niet vanzelfsprekend, daar werken duizenden mensen hard aan, vaak met onze hulp. Samen maken we Overijssel mooier. Help je ons mee?