Vasse; Bronnen van de Mosbeek

Noord Twente

Wandelen
6 km

Langzaam welt het water uit de grond op. Onophoudelijk. Langs deze route kom je verschillende bronnen en stroompjes tegen die samen de Mosbeek vormen. Hieraan hebben we het wonderschone landschap van het Dal van de Mosbeek te danken.

Toegankelijkheid

Een mooie route langs bronnen van de Mosbeek en twee watermolens. Afwisselend zandpaden en asfalt.

Startpunt

Startpunt: bezoekerscentrum Dal van de Mosbeek, Bergweg 8, Mander. Parkeergelegenheid (gratis) aanwezig. OV bushalte Vasse bij RK kerk: 7661 PD Vasse (aanlooproute: volg oranje lijn in de app, extra afstand: ca 2,5 km).

Highlights op deze route:

  • 1

    Bezoekerscentrum Dal vdMosbeek

    Bezoekerscentrum

    Welkom in het Bezoekerscentrum Dal van de Mosbeek! Het bestaat uit Infocentrum IJs & Es, Watermolen Bels en Watermolen Frans. In het onbemande Infocentrum IJs & Es wordt het verhaal van Noordoost-Twente op beeldende wijze verteld. Het heeft dezelfde openingstijden als Restaurant Watermolen Bels.

    Kracht van het ijs

    Na de IJstijd stuwde het ijs de grondlagen in Twente met enorme kracht voor zich uit. De vorm van Infocentrum IJs & Es verbeeldt de kracht van het ijs. Binnen vind je informatie over het ontstaan en de vroege bewoning van dit deel van Twente, een gebied waar veel prehistorische vondsten zijn gedaan.

    Watermolens

    Afwisselend in Watermolens Bels en Frans geven de molenaars op zondagmiddag maaldemonstraties. Ook erg leuk voor kinderen. Als Watermolen Frans open is, kun je de expositie over de geschiedenis van de molen en het molenaarsleven bekijken.

    Bijzondere natuur

    Natuurgebied Dal van de Mosbeek is een beschermd Natura2000-gebied. De grond bestaat uit keileem en dekzand waardoor bronnen met kalkrijk grondwater ontstaan zodat er bijzondere planten groeien. Om het bronnenlandschap te behouden, neemt Landschap Overijssel maatregelen om verdroging tegen te gaan.

    Bezoek Dal van de Mosbeek Routes Landschap Overijssel
  • Wandelkeuzepunt D56

  • Restaurant Watermolen Bels

    Een prachtige plek om te vertoeven.

    Openingstijden Watermolen Bels
  • 2

    Watermolen Bels

    Watermolen Bels

    Op deze plaats stonden vroeger twee watermolens aan de Mosbeek. In 1725 werd een papiermolen gebouwd op de oever waar nu het restaurant staat. Deze maakte deel uit van een florerende papierindustrie waarbij uit lompen papier werd gemaakt.

    Chicoreimolen

    Toen de papiermakerij steeds minder opbracht, liet weduwe en eigenaresse Meyer rond 1845 een chicoreimolen bouwen op de andere oever. Chicoreiwortels werden gemalen en gebrand om er koffie van te zetten (chicoreikoffie was toen populair voor mensen die echte koffie niet konden betalen).

    Twee korenmolens

    De papiermolen werd in 1860 door haar zoon Frits Meyer omgebouwd tot korenmolen. Ruim een halve eeuw later, in 1916, kocht Jannes Bels het molencomplex en werd ook de chicoreimolen een korenmolen.

    Restauratie

    In 1958 kocht stichting Overijssels Landschap het complex. Na een grondige restauratie opende in 1962 Theeschenkerij Watermolen Bels (nu: Restaurant Watermolen Bels). De familie Bels is nog steeds restauranthouder.

    Maaldemonstraties

    Op zondagmiddag geven molenaars maaldemonstraties, afwisselend bij Watermolen Bels en Frans.

  • Wandelkeuzepunt D54

  • 3

    Reuterij

    Reuterij

    Aan de ene kant zie je een oude roggeakker. Tussen het rogge groeien prachtige akkerkruiden zoals korenbloem en kamille. Achter het hek kijk je in de Reuterij: een brongebied met bijzondere planten. In de bronvijver legde de reut'nboer vroeger bundels vlas te ‘reuten’ of 'rotten'.

    Linnen

    Tijdens het rotten van vlas komen de vezels vrij, die je nodig hebt om linnen garen te spinnen. De Mosbeek werd daarom vroeger ook wel Vlasbeek genoemd. De Vlasbeekweg, bij de bronnen van de Mosbeek, herinnert hieraan.

    Houtwal

    Links van het weiland zie je een oude slingerende houtwal met aan de voet een smalle beek die naar de Mosbeek stroomt. Voor dieren zoals kikkers, padden en salamanders is de houtwal met beek een veilige plek.

    Kwetsbaar

    Door zijn kwetsbaarheid is dit gebied, net als alle andere brongebieden langs de route, niet vrij te betreden. ’s Zomers kun je mee met een excursie om het te verkennen. Kijk hiervoor op de website van Landschap Overijssel:

    excursies & activiteiten
  • 4

    Voorde

    Voorde

    Je loopt hier door een ‘voorde’, een doorwaadbare plaats in een beek of rivier. Ook zie je een mooi brongebied.

  • 5

    Watermolen de Deele

    Watermolen de Deele

    Bij het klaphek kun je even naar beneden richting boerderij lopen. Daar zie je de Mosbeek mooi liggen. Ongeveer op deze plek stond vroeger Watermolen de Deele. Al in oude geschriften uit 1493 wordt deze molen genoemd.

  • 6

    Mosbeek

    Mosbeek

    Hier loop je letterlijk het Dal van de Mosbeek in. Links en rechts zie je de Mosbeek, die hier al aardig breed is.

    Zeldzame planten

    Het kalkrijke water uit de bronnen van de Mosbeek zorgt ervoor dat hier bijzondere plantensoorten voorkomen, zoals koekoeksbloem, orchideeën, klokjesgentiaan, parnassia en de zeldzame combinatie van vlozegge en vetblad. Water en bloemen trekken libellen en vlinders aan.

    Natura 2000

    Vanwege deze bijzondere natuurwaarden, is het Dal van de Mosbeek aangewezen als Natura2000-gebied, een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden. Landschap Overijssel beschermt dit mooie bronnenlandschap o.a. via maatregelen om verdroging tegen te gaan.

  • 7

    Brongebied van de Mosbeek

    Brongebied van de Mosbeek

    De Mosbeek wordt gevoed door kwelwater dat opborrelt uit de bodem, komend vanuit de stuwwal. Bioloog Victor Westhoff attendeerde Landschap Overijssel in 1944 op een prachtige orchideeënweide, die vervolgens werd aangekocht. 70 jaar lang werd deze weide zorgvuldig beheerd met resultaat!

    Betoverende planten

    Je vindt hier allerlei bijzondere bloemen en planten. En dat is weer gunstig voor libellen en vlinders. Inmiddels zie je hier o.a. de beekoeverlibel en breedscheenjuffer. Plus vlindersoorten als de kleine ijsvogelvlinder, kleine vuurvlinder en, met wat geluk, de grote weerschijnvlinder.

    Excursie

    Wil je met de gids mee op verkenningstocht? Schrijf je dan in voor een excursie op de website van Landschap Overijssel.

  • 8

    Grenspaal 81

    Grenspaal 81

    Je staat hier op de grens tussen N (Nederland) en H. Die H staat voor het Koninkrijk Hannover, dat hier lag tussen 1815 en 1866. Toen bestond Duitsland uit verschillende koninkrijken. In 1824 tekenden Hannover en Nederland een grensverdrag. Langs de grens zijn toen vele grenspalen geplaatst.

    Groenbewijs

    Om smokkelaars tegen te werken, werden de bomen langs de grens gekapt en een groenstrook aangelegd. Wilde je de grens over, dan moest je een groenbewijs halen, een soort paspoort.

  • Wandelkeuzepunt E44

  • 9

    Oerbekke

    Oerbekke

    Hier loop je door een prachtig laantje waar je met wat geluk diverse spechtensoorten kunt zien en horen. In de diepte ligt het brongebied van de Oerbekke, die in de Mosbeek uitkomt. Er staan kwetsbare planten in zoals wilde aalbes en paardenstaartsoorten.

  • Wandelkeuzepunt D55

  • 10

    Watermolen Frans

    Watermolen Frans

    Rond 1725 is op deze plek een papiermolen gebouwd. In 1870 verbouwde molenaar Frans hem tot graanmolen met bakkerij. Het molenaarsgezin woonde in de boerderij naast de molen. Als de molen open is, kun je het verhaal over het molenaarsleven ontdekken.

    Beernsgeert

    De laatste beroepsmolenaar Gerard Frans ('Beernsgeert') had samen met Marie een groot gezin met 10 kinderen. Gerard was ook boer. Hij had koeien en paarden en verbouwde graan, aardappels, bieten en knollen voor het vee.

    Bedrijvige molenaar

    Met een dubbele baan had Beernsgeert een druk leven. Daarom sloot hij allerlei apparaten op het waterrad aan: een karnmolen, cirkelzaag, wasmachine, slijpsteen, en nog veel meer...

    Maaldemonstraties

    Vrijwillige molenaars geven op zondag maaldemonstraties, afwisselend bij Frans of Bels. Regelmatig zijn er ook andere leuke activiteiten voor jong en oud bij de molen. Kijk hiervoor op de website van Landschap Overijssel:

    Activiteiten
  • Wandelkeuzepunt D67

  • Wandelkeuzepunt D53

  • Eindpunt

Colofon: Deze route is gemaakt door de werkgroep 'Wandelingen in Dal van de Mosbeek' en wordt bijgehouden door vrijwilligster Bernadette Koopmans.
Deel deze pagina

Steun Landschap Overijssel

Overijssel is een schitterende en afwisselende provincie. Van de natuur kun je altijd genieten. Zelfs als je in de stad woont is natuur dichtbij. Dat is niet vanzelfsprekend, daar werken duizenden mensen hard aan, vaak met onze hulp. Samen maken we Overijssel mooier. Help je ons mee?