Vasse; Vassergrafveld en Hezinger Esch

Noord Twente

Wandelen
10 km

Hou je van natuur en ben je nieuwsgierig naar ‘vroegere tijden’? Dan kun je je hart ophalen bij de Vasserheide, Vassergrafveld en het Haarlergrafveld. In dit gebied wemelt het namelijk van de archeologische monumenten. Grafheuvels duiken op in het landschap.

Toegankelijkheid

Mooie afwisselende route met doorkijkjes, bospaadjes en bredere zandwegen met 2 aanlooproutes en 1 doorsteekje over Hezinger Esch. (oranje lijnen)

Startpunt

Mogelijke startpunten: Bushalte Vasse (ook bereikbaar met OV): 7661 PD Vasse; Bezoekerscentrum Dal van de Mosbeek: Bergweg 8, 7663 TB Mander; Brandtoren: Hooidijk 64, 7662 PB Hezingen; Bij alle startpunten is (gratis) parkeergelegenheid. NB aanlooproutes: volg de oranje lijnen in de app vanuit startpunten IJs & Es, Brandtoren en bushalte Vasse bij RK-kerk.

Highlights op deze route:

  • Wandelkeuzepunt D74

  • 1

    Dal van de Mosbeek: Natura2000

    Natura2000

    De biodiversiteit (soortenrijkdom) in Europa gaat al jaren achteruit. Natura2000 is een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden. Doelstelling van Natura2000 is het verlies aan soorten planten & dieren te stoppen en te herstellen. Zo willen we voorkomen dat de natuur steeds eenvormiger wordt.

    Natuurlijke rijkdom

    Natuurgebied Dal van de Mosbeek is aangewezen als Natura2000-gebied. De grond bestaat uit keileem en dekzand dat op sommige plekken slecht doorlatend is waardoor bronnen van grondwater ontstaan. Het kalkrijke water uit de bronnen zorgt voor een ongekende natuurlijke rijkdom.

    Verdroging tegengaan

    In het brongebied vind je o.a. koekoeksbloem, orchideeën, klokjesgentiaan, parnassia en de zeldzame combinatie van vlozegge en vetblad. Water en bloemen trekken libellen en vlinders aan. Om het bronnenlandschap te behouden, neemt Landschap Overijssel maatregelen om verdroging tegen te gaan.

  • Wandelkeuzepunt D79

  • Wandelkeuzepunt D84

  • 2

    Bezoekerscentrum Dal vdMosbeek

    Bezoekerscentrum

    Welkom in het Bezoekerscentrum Dal van de Mosbeek! Het bestaat uit Infocentrum IJs & Es, Watermolen Bels en Watermolen Frans. In het onbemande Infocentrum IJs & Es wordt het verhaal van Noordoost-Twente op beeldende wijze verteld. Het heeft dezelfde openingstijden als Restaurant Watermolen Bels.

    Kracht van het ijs

    Na de IJstijd stuwde het ijs de grondlagen in Twente met enorme kracht voor zich uit. De vorm van Infocentrum IJs & Es verbeeldt de kracht van het ijs. Binnen vind je informatie over het ontstaan en de vroege bewoning van dit deel van Twente, een gebied waar veel prehistorische vondsten zijn gedaan.

    Watermolens

    Afwisselend in Watermolens Bels en Frans geven de molenaars op zondagmiddag maaldemonstraties. Ook erg leuk voor kinderen. Als Watermolen Frans open is, kun je de expositie over de geschiedenis van de molen en het molenaarsleven bekijken.

    Bijzondere natuur

    Natuurgebied Dal van de Mosbeek is een beschermd Natura2000-gebied. De grond bestaat uit keileem en dekzand waardoor bronnen met kalkrijk grondwater ontstaan zodat er bijzondere planten groeien. Om het bronnenlandschap te behouden, neemt Landschap Overijssel maatregelen om verdroging tegen te gaan.

    Bezoek Dal van de Mosbeek Routes Landschap Overijssel
  • Restaurant Watermolen Bels

    Een prachtige plek om te vertoeven.

    Openingstijden Watermolen Bels
  • Doorsteekje Hezinger Esch

    Via een doorsteekje loop je prachtig over de Hezinger Esch. Informatie over de Hezinger Esch is te lezen in de POI 'Hezinger Esch'.

  • Wandelkeuzepunt D87

  • 3

    Hezinger Esch

    Hezinger Esch

    Je loopt hier langs de Hezinger Esch. Een es is een hooggelegen akker op een dekzandrug. Vanaf halverwege 1600 werden de bolle akkers nog hoger door bemesting met plaggen. De boeren verbouwden vooral graan op de es. Het woord ‘es’ is afgeleid van het Germaanse ‘atisk’: land waarvan gegeten wordt.

    Hazelbekke

    In het zuiden ligt naast de es, weggezakt in het landschap, natuurgebied de Hazelbekke. Het regenwater dat op de es valt, stroomt ondergronds af richting de Hazelbekke en komt daar aan de oppervlakte.

  • Wandelkeuzepunt D86

  • Wandelkeuzepunt D97

  • 4

    Hollweg, Hezingen

    Dodenweg

    Vroeger waren er speciale wegen om overledenen naar het kerkhof te brengen. Die herken je nog aan namen als dodeweg of helweg. Ook deze Höllweg - höll is Twents voor hel - was zo’n dodenweg.

    Leylijnen

    Vaak zijn deze wegen kaarsrecht, misschien omdat men de overledenen zo snel mogelijk naar de begraafplaats wilde vervoeren. Een meer spiritueel verhaal is dat dodenwegen zich zouden bevinden op 'leylijnen'; onzichtbare, rechte lijnen die punten van geografische belang met elkaar verbinden.

    Energiebanen?

    Tegenwoordig worden leylijnen ook beschouwd als energiebanen die spirituele krachtcentra met elkaar verbinden. Er zou een bijzondere kracht vanuit gaan, die ervoor zorgt dat je bijzondere dingen waarneemt en extra energie hebt. Oude offerplaatsen of heiligdommen bevinden zich vaak op leylijnen.

    Bewandel de Höllweg en begeef je op de weg waarop onze voorouders hun laatste tocht maakten. Ervaar jij een energetische of spirituele kracht op deze weg?

  • Wandelkeuzepunt D90

  • Wandelkeuzepunt D91

  • 5

    Nutter Esch

    Nutter Esch

    Aan de linkerkant zie je de Nutter Esch. Het is een van de vele essen in deze omgeving. Deze hoogtes zijn ontstaan in de ijstijd, toen grote gletsjers ijs de grond ophoog stuwden, waardoor ons Twentse heuvelachtige landschap is ontstaan. De essen (landbouwgrond) werden op de droge delen aangelegd.

    Eerste boerenbedrijven

    Deze hoger gelegen essen waren aantrekkelijke plekken voor de eerste boeren die zich hier vestigden. Aanvankelijk onvruchtbare grond werd vruchtbaar gemaakt door het aanbrengen van schapenmest. Aan het begin van de vorige eeuw bestond er nog geen kunstmest.

    Melkvee

    Met de komst van kunstmest was er geen behoefte meer aan schapenmest. De landbouwgrond kon op eenvoudige wijze worden bemest en er ontstonden gemengde bedrijven, gericht op het produceren van meer melk. Veel gemengde boerenbedrijven zijn de afgelopen decennia veranderd in intensieve veehouderijen.

    Herstel natuur

    Via het Natura2000-proces werkt Landschap Overijssel in dit gebied aan behoud en herstel van hoogwaardige natuur en het behoud van coulissenlandschap. Zo voorkomen we dat eenzijdige mais- en grasvelden de overhand krijgen en onze soortenrijkdom verder afneemt.

  • Wandelkeuzepunt D98

  • Wandelkeuzepunt D95

  • 6

    Grafheuvels

    Droge voeten

    Dit natuurgebied behoort tot de eerste vestigingsplaatsen van mensen in Twente. Droge voeten door de hoge ligging en altijd bronwater; dat maakte dit gebied al in de Steentijd aantrekkelijk voor bewoning.

    Grafheuvels

    Het Vasser grafveld is het bekendste grafheuvelveld van Nederland. Dit rijksmonument bestaat uit 20 grafheuvels die stammen uit 4.000 tot 2.500 voor Christus.

    Raatakkers

    Ook zijn er op de Vasserheide zogenaamde raatakkers (celtic fields) teruggevonden: kleine, rechthoekige akkers die boeren vanaf de late bronstijd tot in de Romeinse tijd gebruikten om graansoorten als spelt te verbouwen. Heb jij een geoefend oog? Dan kun je de celtid fields misschien zien.

  • 7

    Teerputten Vasse

    Van zandafgraving tot teerput

    Hier op de stuwwal van Ootmarsum liggen naast alle natuurschoon ook de restanten van twee teerputten. De oorspronkelijke zandafgravingen zijn van 1957 tot 1972 gebruikt voor het dumpen van chemisch afval. Eerst gebeurde dat illegaal, later werd hier legaal zuurteer gestort.

    Schade door teerputten

    Door de putten ontstond schade aan dit natuurgebied; bomen stierven en grondwater werd aangetast. Een plaatselijk boer klopte bij de gemeente aan omdat zijn roggeoogst mislukte zodra de wind vanaf de teerputten over zijn akker blies. Volgens de gemeente zaten er er teveel wormen in zijn akker.

    Ingekapseld

    De eerste pogingen tot sanering, die in de jaren '70 begonnen, strandden. Pas in 2010 zijn de teerkuilen ingekapseld en aan de bovenkant afgedicht. Saneren is - in verband met de kosten - tot op heden geen optie geweest.

  • Wandelkeuzepunt D92

Colofon: Deze route is gemaakt door de werkgroep 'wandelingen in Dal van de Mosbeek' en wordt bijgehouden door vrijwilligster Bernadette Koopmans.
Deel deze pagina

Steun Landschap Overijssel

Overijssel is een schitterende en afwisselende provincie. Van de natuur kun je altijd genieten. Zelfs als je in de stad woont is natuur dichtbij. Dat is niet vanzelfsprekend, daar werken duizenden mensen hard aan, vaak met onze hulp. Samen maken we Overijssel mooier. Help je ons mee?