Wat zijn eenjarige akkerbloemen?

Wat zijn dat eigenlijk eenjarige akkerbloemen? En waar komen akkerbloemen vandaan?

Vroeger zag je in Overijssel op de akkers, tussen het graan, veel soorten bloemen zoals korenbloemen en klaprozen. De korenbloemen vind je nog weinig in het graan staan en de klaprozen zijn uitgeweken naar braakliggende terreinen en wegbermen. De wilde ridderspoor is een echte akkerplant met prachtige paarse bloemen, die je tegenwoordig vooral in heemtuinen nog ziet.

Ook akkerleeuwenbekjes waren een mooie verschijning aan de rand van de akkers. Evenals het akkerviooltje dat ook veel voorkwam in Overijsselse akkers. Deze laatste vind je nu vooral in wegbermen.

Wat zijn akkerbloemen?

Akkerbloemen zijn echte pioniers, planten (meestal eenjarig) die zich gespecialiseerd hebben om zich snel te ontwikkelen op pas omgewerkte grond, net als graansoorten. Vandaar dat zij zich heel goed thuis voelen op akkers die regelmatig, jaarlijkse of tweejaarlijkse, bewerkt worden. Als deze cyclus doorbroken wordt zullen de akkerbloemen verdwijnen.

Waar komen ze vandaan?

Veel soorten akkerbloemen zijn met de komst van de landbouw naar onze streken met granen en andere gewassen meegelift, Vanaf 5300 voor Christus, vanuit andere delen van de wereld zoals Zuid- en Oost Europa en Aziƫ. Omdat ze al vele eeuwen in Nederland voorkomen rekenen we ze tot de inheemse flora.

Zijn akkerbloemen giftig?

Sommige planten zijn (licht) giftig. Een bijzonder mooi voorbeeld is de bolderik, een eenjarige akkerplant. Deze schoonheid is deels verdwenen doordat mensen hard werkten om het giftige zaad niet tussen het graan te krijgen. Als de zaden per ongeluk meegebakken werden met het brood kon dat voor flinke maag- en darmklachten zorgen. Vanwege de prachtige bloemen wordt de bolderik nu regelmatig gezaaid in wegbermen. Het is bovendien een waardevolle plant voor wilde bijen en waardplant voor vlinders.

Waarom verdwijnen ze?

Net als veel andere inheemse plantensoorten hebben akkerbloemen het moeilijk in Nederland, doordat hun leefomgeving in de afgelopen 100 jaar drastisch veranderd is. Akkerbloemen zijn van oudsher gebonden aan graanakkers. Schaalvergroting, overbemesting, de teelt van andere gewassen zoals mais en onkruidbestrijdingsmiddelen zorgen ervoor dat akkerbloemen vrijwel verdwenen zijn van de akkers.

Steun Landschap Overijssel

Overijssel is een schitterende en afwisselende provincie. Van de natuur kun je altijd genieten. Zelfs als je in de stad woont is natuur dichtbij. Dat is niet vanzelfsprekend, daar werken duizenden mensen hard aan, vaak met onze hulp. Samen maken we Overijssel mooier. Help je ons mee?