De gemeente Zwolle werkt aan een ontwerp-omgevingsvisie. Daarin staan onder meer de doelen ‘Zwolle Deltaspons’, de bouw van meerdere woonwijken en de uitbreiding van het bedrijventerrein centraal. Stichting Landschap Overijssel heeft een zienswijze ingediend om de groene belangen in deze plannen te borgen.
De gemeente Zwolle heeft de ambitie om de komende jaren 15.000 tot 25.000 woningen te realiseren. De belangrijkste aangewezen ontwikkelgebieden zijn Stadsbroek, tussen Stadshagen en het Zwarte Water, de Vechtrand ten zuiden van Berkum en Zwolle-Zuid-Zuid bij Harculo.
Zorgen over natuur rond de stad
Landschap Overijssel begrijpt de noodzaak van nieuwbouwlocaties. De stichting vindt het een goede keuze dat de gemeente stadsparken gaat ontwikkelen bij Stadsbroek en nabij de Ceintuurbaan. Door de groei van het aantal inwoners zal de recreatiedruk op bestaande natuurgebieden namelijk toenemen. Sommige gebieden kunnen dat aan, maar andere zijn te kwetsbaar voor extra recreanten.
Kwetsbare soorten
De uiterwaarden van het Zwarte Water, de Vecht en de IJssel zijn extra kwetsbaar, omdat hier bijzondere planten en dieren voorkomen. Denk aan soorten als de kievitsbloem en steenanjer, maar ook aan vogels zoals de roerdomp, snor, grote karekiet, blauwborst en ijsvogel. Veel van deze gebieden hebben bovendien een beschermde status als Natura 2000-gebied.
Ook dichter bij de stad is de natuurkwetsbaar: tussen bedrijventerrein Marslanden en de woonwijk Zwolle-Zuid, waar aan beide zijden uitbreiding is gepland, ligt een van de laatste leefgebieden in Overijssel van de vlinder de sleedoornpage en komt ook de patrijs nog voor. Landschap Overijssel pleit daarom voor maatregelen die zorgen voor een goede balans tussen bescherming en beleving van de natuur.
Groen groeit mee
Nieuwe woonwijken leiden tot extra recreatiedruk op aangrenzende natuurgebieden. Dit kan dit zorgen voor verstoring van rustgebieden en schade aan natuurwaarden. Daarom komt gemeente Zwolle met beleid om het groen gelijktijdig met de stad te laten meegroeien. Dat betekent voldoende parken, uitloopgebieden en hondenlosloopzones in, of dicht bij, woonwijken. Landschap Overijssel steunt dat beleid, onder de voorwaarde dat ruimte voor groen wordt vastgelegd in ontwikkelplannen en dat er budget komt voor aanleg en beheer.
Recreatieroute door uiterwaarden
In de ontwerp-Omgevingsvisie staat de ambitie om natuurontwikkeling te combineren met nieuwe recreatieroutes, onder meer langs het Zwarte Water en de Vecht. Zo worden een route door de uiterwaarden bij Berkum-Bruggenhoek en een fietsveer bij de samenvloeiing van het Zwarte Water en de Vecht genoemd. Landschap Overijssel is eigenaar en beheerder van delen van deze gebieden en is tegen deze plannen. Extra recreatie kan leiden tot verstoring van kwetsbare natuur en daarmee de instandhoudingsdoelen van het Natura 2000-gebied onder druk zetten, zoals de bescherming van de kievitsbloem en watervogel.
Zwolle Deltaspons
Landschap Overijssel is enthousiast over de ambitie van de gemeente voor versterking van de zogenaamde groenblauwe netwerk. Dit is het netwerk van alle rivieren, sloten, parken, bomen en bosjes. De gemeente anticipeert op een goede manier op klimaatverandering en zoekt onder andere ruimte voor opvang van water in tijden van hevige buien en hoogwater. Dat biedt ook kansen voor ecologie. Landschap Overijssel heeft dan ook nauw contact met de gemeente om mee te denken over kansen voor het vergroten van biodiversiteit.
Vervolg
Gemeente Zwolle heeft op 15 januari laten weten dat zij graag met Landschap Overijssel in gesprek gaat over de aandachtspunten uit de zienswijze. In de verdere uitweking van het beleid en de plannen voor de woningbouwlocaties en stadparken worden de wensen van Landschap Overijssel meegenomen.
Begin 2026 start de gemeente Zwolle met de gebiedsprocessen voor Vechtrand en Zwolle-Zuid-Zuid. Inwoners en andere stakeholders worden hiervoor uitgenodigd.
Bij het opstellen van de zienswijze heeft Landschap Overijssel samengewerkt met bewoners van Zwolle-Zuid, Stichting milieuraad Zwolle, Gebiedscoöperatie IJsseldelta, Natuur en Milieu Overijssel en Vitens.
