Update Vliegveld

‘Een gebied waar van alles mag, maar wel met behoud van de unieke kernkwaliteiten’

Na 68 jaar kwam er in 2007 een einde aan de militaire aanwezigheid op Vliegveld Twente. Het kostte de regio naar schatting 2500 banen. Om onder andere nieuwe werkgelegenheid te creëren, kochten de provincie en gemeente Enschede het vliegveld van het Rijk. Diverse plannen passeerden de revue, waarbij provincie en gemeente altijd recht hebben willen doen aan de economische én ecologische aspecten. Toch leidde het plan voor een evenemententerrein aan de zuidkant van het voormalige vliegveld in 2016 tot een juridische procedure. Robbert Blijleven, onze beleidsadviseur ruimtelijke ontwikkeling, vertelt wat het proces voor Landschap Overijssel heeft betekent.

Welk belang had Landschap Overijssel bij dit hele proces?
“Ook in onze ogen is economische ontwikkeling niet verkeerd, maar dan wel in balans met de natuurlijke omgeving. Rond het vliegveld bestaat die omgeving uit onze prachtige natuurterreinen Hof Espelo, Wildernis, ‘t Holthuis, Lonnekerberg en Lonnekermeer. Ook op het vliegveld zien we bijzondere natuurwaarden, ontstaan dankzij het verschralende maaibeheer van het vliegveld zelf.”

Wat maakt het gebied rond het voormalige vliegveld zo uniek?
“De afwisseling tussen hoog en laag, nat en droog, open vlaktes en dichte bossen maakt dat er veel bijzondere soorten op een klein stuk leven. Zo telt het gebied twaalf vleermuissoorten, waaronder de Brandts vleermuis, Bechsteins vleermuis en Vale vleermuis, een voor ons land unieke combinatie. Het gebied kent bovendien een uniek beeksysteem en een rijke historie, met tekenen van de tweede wereldoorlog nog duidelijk zichtbaar in het landschap.”

Wat heeft Landschap Overijssel gedaan om het gebied te beschermen?
“Vanaf het begin hebben we meegedacht in de ontwikkeling van het vliegveld. Voor de realisatie van een burgerluchthaven werd 850 hectare bos bedreigd. Mede dankzij onze weerstand tegen het luchthavenbesluit is dit plan gesneuveld. Bij de realisatie van de Technology Base hebben we er met succes op gehamerd de kracht van het gebied – groen en rust – als kwaliteit in te zetten. En we dachten mee in de realisatie van het nieuwe natuurgebied, die de Lonnekerberg en Hof Espelo met elkaar verbindt. Het zonder bestemmingsplan en zonder flora- en fauna ontheffing organiseren van het eerste AIRFORCE Festival was in 2016 voor ons echter een keerpunt. Samen met de Stichting Lonnekerberg zijn we naar de rechter gestapt”

Wat heeft de juridische procedure tegen het evenement opgeleverd?
“Met onze gang naar de rechter hebben we laten zien op te komen voor natuur en landschap. Het gebied en dan met name de Lonnekerberg heeft landelijke bekendheid gekregen en een aantal bijzondere soorten zijn echt op de kaart gezet, net als het begrip verstoring. We hebben van de provincie de erkenning gekregen dat het festival in 2016 niet georganiseerd had mogen worden. In het bestemmingsplan is de geluidszone iets verkleind en het gebruik van wit licht niet toegestaan. Ook zijn autocross, motorcross en karten uitgesloten en geldt er een beperking voor mega-evenementen tijdens het broedseizoen.”

Waarom is Landschap Overijssel niet in beroep gegaan tegen het nieuwe bestemmingsplan?
“Natuurlijk zijn we nog altijd niet blij met de negatieve effecten van het evenemententerrein op de natuurlijke omgeving, maar er ligt een democratisch genomen besluiten en dat respecteren wij. Daarnaast hechten we veel waarde aan onze goede relatie met de provincie, gemeente en eigenaar van het evenemententerrein, een belangrijke pijler om natuur en landschap te kunnen beschermen en ontwikkelen.”

Op welke manier blijft Landschap Overijssel zich voor dit gebied inzetten?
“Het bestemmingsplan biedt slechts een kader en dus blijven we de ontwikkelingen volgen en het besef van waarde voeden. We noemen het gebied ook wel Central Park Twente. Een park waar van alles mag, maar wel met behoud van de kernkwaliteiten. Wie die kwaliteiten wil beleven, nodigen we uit in het gebied te komen wandelen of fietsen, waarbij de nieuwe uitkijktoren een prachtig uitzicht over het nieuwe natuurgebied biedt.